Cześć!

Znam czytelników, którzy czytają ten newsletter od deski do deski, otwierając niemal każdy link. Znam też takich, którzy... no w sumie otwierają każdy link, ale zostaje im on na zakładce i czeka na 'lepsze czasy', gdy pojawi się trochę luzu, aby usiąść i w spokoju nadrobić wszystkie zaległe artykuły, filmy i projekty. Niezależnie do której grupy należysz, mam nadzieję, że wyciągniesz dla siebie z tego wydania jakąś wartość albo przynajmniej da Ci ono odrobinę przyjemności na koniec tygodnia :)

A teraz "Pora na sponsora" - Ty także możesz zostać sponsorem lub patronem.

Zapraszam do lektury dzisiejszego wydania newslettera.

◢ #unknownews ◣

1. Pegasus w Polsce - historia pirackiej konsoli (film, 19 min)
   https://www.youtube.com/watch?v=miGj3KYeK6M
   INFO: Contra, Mario i kartridż "168 in 1" kupiony na bazarze z zagadkową zawartością... Pewnie coś Ci to mówi ;) Sukces Pegasusa, kopii japońskiego Nintendo, był możliwy w sporej mierze dzięki luce w prawie autorskim - a w tym filmie zobaczysz całą historię tej kultowej konsoli. Co ciekawe, właściciele tego biznesu włożyli pieniądze i doświadczenie tam zdobyte w rozwój kolejnego interesu - jego pewnie też kojarzysz.

2. Ukryte mechanizmy gry Block Blast - jak na Tobie zarabiają? (analiza kodu)
   https://ayoships.com/breakdowns/block-blast
   INFO: Przegrana w Block Blast nie musi być kwestią pecha. Autor tekstu pokazuje, jak aplikacja pobiera z serwera konfiguracje i moduły JavaScript, które decydują m.in. o elementach rozgrywki, reklamach, poziomie trudności i drugiej szansie po przegranej. Gracze mogą więc otrzymywać różne warianty tych samych reguł, a twórcy gry - zmieniać zachowanie aplikacji bez publikowania aktualizacji w sklepie. Jedna z takich reguł łączy rozgrywkę z reklamami: o tym, jakie klocki dostaniesz, decyduje Twój wynik, historia obejrzanych reklam i wartość reklamy czekającej w telefonie. Na tym nie koniec, bo gra korzysta też z modeli uczenia maszynowego, które wyceniają gracza w reklamach na podstawie m.in. kraju i telefonu. Cały odkryty mechanizm jest udokumentowany kodem i paczkami z dowodami. Dobra historia o dark patternach w grach mobilnych, a przy okazji przykład reverse engineeringu.

3. Rozbiórka iPhone’a Duo - przyczyny pierwszych pęknięć
   https://www.ifixit.com/News/119895/iphone-duo-teardown
   INFO: Są już pierwsi użytkownicy zgłaszający pęknięcia składanego iPhone'a Duo (albo pojawienie się jasnych linii wzdłuż zgięcia ekranu). Co jest tego przyczyną? Sprawdziła to firma zajmująca się naprawą elektroniki iFixit. Pod mikroskopem widać, jak Apple maskuje zagięcie i co może odpowiadać za uszkodzenia. W tekście zobaczysz też test ze świecącym pyłem, dzięki któremu widać, co dostaje się do zawiasu. Warto przeczytać, zanim zdecydujesz się na ten telefon - albo zanim włożysz go do kieszeni z piaskiem ;)

4. Samodzielna budowa NAS-a nie zawsze się opłaca (film, 20 min)
   https://www.youtube.com/watch?v=GYs4d6f8DwA
   INFO: Decyzja zapadła: chcesz mieć NAS-a. Postawisz na rozwiązanie DIY czy na zakup gotowca? Choć samodzielna konstrukcja ma swoje zalety - zwłaszcza gdy ma obsłużyć VM-ki czy duże aplikacje self-hosted - to w wielu przypadkach bardziej opłaci się NAS już złożony. Zanim zamówisz płytę główną i zaczniesz liczyć porty SATA, obejrzyj ten film. Autor omawia proces budowy 12-zatokowego NAS-a i zestawia go z gotowcem od Ugreen, a ceny i kwestię lock-in porównuje też z Synology i QNAP-em.

5. Na co uważać, gdy AI dostaje dostęp do firmowych danych? - 20 klas podatności (film, 1h i 9 min)
   https://www.youtube.com/watch?v=wTp3LWsD1yU
   INFO: Podłączasz agenta AI do firmowej poczty, repozytorium kodu, przeglądarki albo bazy wiedzy? W takim razie wiedza z filmu jest dla Ciebie obowiązkowa ;) Obejrzyj, aby uniknąć niemiłych niespodzianek przy wdrożeniach agentów czy przy automatyzacjach - zwłaszcza że w wielu z nich zwykły e-mail, PDF, ticket czy opis narzędzia MCP wystarcza, żeby przemycić modelowi szkodliwe instrukcje. Przy niemal każdej klasie podatności autor pokazuje bezpieczne demo, przypadek z życia i jak się przed tym zabezpieczyć.

6. Czy Google karze teksty z ChatGPT? - nowe zasady (film, 12 min)
   https://www.youtube.com/watch?v=FVXwjlP_4PE
   INFO: Na początku października Google dopisał kilka akapitów do swoich wytycznych na temat treści i branża SEO zawyrokowała: "koniec tekstów pisanych z AI!". Wniosek radykalny, ale czy prawdziwy? Autor filmu sprawdza, co dodano do dokumentacji, a potem zestawia to z badaniami i analizami serwisów po sierpniowej aktualizacji antyspamowej. Dowiesz się, które typy podstron faktycznie tracą widoczność, czy data spadku o czymś nas informuje i jak wzmianka w ChatGPT ma się do miejsca w Google. Jest też krótka checklista do sprawdzenia tekstu przed publikacją. Jeśli generujesz teksty z AI albo odpowiadasz gdzieś za ruch z wyszukiwarki, warto zobaczyć.

7. Jednoosobowy dział IT - jak zadbać o cybersecurity w pojedynkę? [sponsorowane]
   https://s.mrugalski.pl/cyberPriorytety
   INFO: Małe firmy nie posiadają dedykowanego działu bezpieczeństwa, ale to nie sprawia, że cyberataki je omijają. Jeśli bezpieczeństwo firmy spoczywa na Twojej głowie, a budżet na security jest zawsze za mały, to rzuć okiem na szkolenie od Sekuraka, które podpowie Ci jak w szybki sposób podnieść cyberodporność Twojej firmy. Korzystając z tego linku, otrzymasz 55% zniżki na zakup szkolenia. Zniżka jest aktywna tylko do 6 listopada.

8. Skill Ponytail 5.0 kontra krótka instrukcja YAGNI w claude.md (film, 9 min)
   https://www.youtube.com/watch?v=g-Dy4NFfKFM
   INFO: Ponytail jest dodatkiem do Claude Code, który każe AI pisać jak najmniej kodu - po polsku powiedzielibyśmy o nim 'leniwy senior', żeby nie rzec 'kuc'. Autor filmu sprawdza, czy taki rozbudowany zestaw reguł opłaca się bardziej niż jedno krótkie zdanie w instrukcjach w stylu YAGNI (You Ain't Gonna Need It). Test obejmuje trzy różne zadania i porównuje koszt, czas i jakość wyniku. Autor pokazuje też, kiedy najbardziej opłaca się pozwolić modelowi działać bez żadnych ograniczeń.

9. Model decyzyjny na Raspberry Pi 5 - lokalny test
   https://lukaszpodgorski.pl/blog/basal-omni-pico-raspberry-pi-5/
   INFO: Do postawienia modelu decyzyjnego, który kieruje tickety do odpowiedniego zespołu czy wstępnie filtruje phishing, nie potrzeba mocnej karty graficznej ani chmury - może wystarczyć Raspberry Pi, która bierze kilka watów i pracuje 24/7 jako usługa w sieci domowej lub firmowej. GPU możesz wtedy przeznaczyć na większe modele czy transkrypcje. Ten artykuł opisuje test modelu decyzyjnego basal-omni-pico uruchomionego na Raspberry Pi 5 na samym procesorze i sprawdzonego na sześciu polskich zbiorach testowych. Autor omawia trafność modelu w różnych typach zadań, czas odpowiedzi, zużycie pamięci i temperaturę przy ciągłej pracy. Ciekawy wątek to kalibracja pewności - jaką część decyzji można oddać automatowi, a co lepiej niech robi człowiek? Może Ci się to przydać, jeśli budujesz automatyzacje w n8n czy Home Assistant.

10. Podatności w routerach domowych i SOHO - aktualizuj albo wymień urządzenie
    https://myipscan.net/routers/
    INFO: Przypominasz sobie o routerze dopiero wtedy, gdy w domu nie ma internetu? Warto się nim zainteresować częściej - i aktualizować, bo stary firmware to otwarte drzwi dla atakujących. To zestawienie, oparte na katalogu amerykańskiej agencji ds. cyberbezpieczeństwa (CISA), pokazuje luki w routerach domowych i SOHO pogrupowane według producentów (m.in. ASUS, D-Link, NETGEAR, TP-Link czy MikroTik). Jest też wyszukiwarka modeli, których producenci oficjalnie przestali wspierać, oraz krótka instrukcja, co zrobić, gdy Twój router jest na liście. Do przeglądu załapały się także firewalle i bramki VPN. Dane są aktualizowane co tydzień i dostępne jako JSON na otwartej licencji, można je pobrać do własnych skryptów czy audytów.

11. Death Plan Switch - kto przejmie Twoich klientów, gdy nagle znikniesz?
    https://github.com/romeo19361/deathplanswitch
    INFO: Pewnie myślisz o tym równie często, co o swoim testamencie - czyli w ogóle - ale jeśli pracujesz solo i utrzymujesz strony czy serwery klientów, ktoś musi mieć do nich dostęp na wypadek Twojego zniknięcia. Pomocne może być narzędzie Death Plan Switch - self-hosted aplikacja PHP, która raz w tygodniu wysyła Ci link do potwierdzenia, czy jeszcze jesteś na tym świecie ;) Jeśli przestaniesz reagować, po przypomnieniach zapyta o Ciebie wskazaną bliską osobę, a po kilku dniach (najpóźniej ~13 dni od ostatniego potwierdzenia) wyśle przygotowane wiadomości do tych, którzy np. mają przejąć klientów. Nim wprowadzisz tę procedurę, możesz ją przećwiczyć. Projekt jest open source, ale pull requesty są wyłączone, autor zachęca do forkowania.

12. Jak (nie) są chronione zdjęcia w galeriach od fotografów - raport
    https://niebezpiecznik.pl/post/wiele-podmiotow-z-branzy-foto-udostepnia-dane-osobowe-klientow-bez-logowania-trzeba-w-koncu-cos-z-tym-zrobic/
    INFO: Zdjęcia ze ślubu, sesji ciążowej czy szkolnego przedstawienia trafiają zwykle do galerii online od fotografa, a Ty jako klient dostajesz hasło i możesz te fotki oglądać. Pytanie, czy tylko Ty? Niestety z takim udostępnianiem zdjęć wiąże się kilka problemów, m.in. dostęp bez uwierzytelnienia czy skrypty firm trzecich działające na stronach z prywatnymi fotografiami. Więcej o tym przeczytasz w raporcie. Jego autor przeanalizował 26 aplikacji z branży foto, od galerii online po serwisy do zamawiania wydruków - i okazuje się, że do większości można mieć zastrzeżenia pod względem ochrony prywatności. A żeby już dziś coś z tym zrobić, możesz pobrać rozszerzenie do przeglądarki, którym sprawdzisz udostępnioną Ci galerię (jak zaznacza autor: to oprogramowanie zewnętrznego dostawcy i robisz to na własną odpowiedzialność).

13. Chcesz lepszych wyników od LLM-a? Nie wywieraj presji (film, 18 min)
    https://www.youtube.com/watch?v=y7Op8-idWvk
    INFO: LLM-y często brzmią, jakby coś czuły - przepraszają, cieszą się, mówią, że zadanie było trudne. Choć nie są to prawdziwe emocje, a wzorce, które im odpowiadają, mogą wpływać na zachowanie modelu. Autor filmu na przykładzie badań Anthropic pokazuje, jak działa sztuczne wzmocnienie albo wyciszenie takich wzorców. Po co to wiedzieć? Żeby nie wywierać zbędnej presji na modele i jasno definiować cele - bo im większa 'desperacja' AI, tym większe ryzyko, że model zacznie kombinować i wybierać drogi na skróty.

14. Google AI Mode ma własny raport, koszyk i agentów - co to oznacza dla SEO?
    https://ahrefs.com/blog/google-ai-mode/
    INFO: Tryb AI w wyszukiwarce Google ma już ponad miliard użytkowników miesięcznie, własny raport w Search Console (choć wspólny z AI Overviews), a także funkcje zakupowe i agentowe, dzięki którym np. zarezerwujesz wizytę czy dodasz produkt do koszyka bez wizyty na stronie. W tym tekście zobaczysz, jak ten mechanizm wybiera źródła, czym różni się od AI Overviews i dlaczego obecność w jednym nie gwarantuje widoczności w drugim. Jeżeli nadal zależy Ci na ruchu z wyszukiwarki, to dobrze tu zajrzeć - znajdziesz wskazówki, jak zwiększyć szanse na cytowanie Twoich treści przez ten tryb.

15. Dlaczego strony zbierają Twoje dane, zanim dasz zgodę na cookies?
    https://ciphercue.com/blog/cookie-banners-ad-trackers-fire-first
    INFO: W idealnym świecie strona najpierw pyta o zgodę na cookies i dopiero po niej zaczyna śledzić użytkownika. Jedno z badań pokazało ostatnio, że - niespodzianka - nie żyjemy w idealnym świecie i zdarza się, że śledzenie reklamowe na stronach jest aktywne, zanim użytkownik cokolwiek kliknie. Był nawet przypadek, że strona wysyłała dane mimo kliknięcia 'reject all'. W artykule zobaczysz szczegóły badania i możliwe przyczyny tych niedociągnięć - np. tagi podpięte poza narzędziem do zgód. Sprawdzisz też, czy Twoja strona nie robi tego samego - jest tu zawarta prosta instrukcja.

16. Jak darknet i przeglądarka Tor chronią prywatność (film, 33 min)
    https://www.youtube.com/watch?v=rEP-AJ3-Hoc
    INFO: Darknet często kojarzy się z handlem nielegalnymi substancjami i z hakerami w kapturach, ale korzysta się z niego też w dobrych intencjach. Autor omawia, czym różni się darknet od deep webu, jak działa onion routing i jak sieć Tor może Ci się przydać, nawet jeśli nie robisz nic nielegalnego (chodzi tu głównie o prywatność). Poznasz trzy poziomy ochrony - zwykły Tor Browser, mosty (obfs4, Snowflake) i system Tails uruchamiany z pendrive’a - z wyjaśnieniem, kiedy który ma sens. Wspomniano też o typowych błędach, przez które z prywatności w Torze nic nie będzie.

17. Skoro AI generuje kod, to dlaczego programiści pracują tyle samo lub więcej?
    https://oioannou.com/blog/ai-promised-less-work
    INFO: Narzędzia AI miały odciążyć programistów - napisać nudny kod, przynieść więcej wolnego czasu. Rzeczywistość wygląda inaczej. Wielu specjalistów pracuje więcej niż dotąd, a wysiłek poznawczy przeszedł z pisania kodu na planowanie, przegląd kodu, decyzje i przełączanie się między kontekstami. Autor opowiada o swoim doświadczeniu w pracy z AI, zestawiając je z historią swojej aktywności na GitHubie z kilku lat i różnych ról zawodowych. Jeśli masz możliwość (i potrzebne dane), warto także zrobić podobne porównanie u siebie.

18. JEV bez hype'u - klasyfikatory AI kontra klasyczne LLM-y (film, 46 min)
    https://www.youtube.com/watch?v=syBc_4M55Pw
    INFO: Emocje wokół JEV-a nieco opadły, czas na chłodniejsze spojrzenie podparte benchmarkami, pracami naukowymi czy pierwszymi atakami na model. Autor nie skupia się tylko na JEV-ie, ale ogólnie na klasyfikatorach - skąd się wzięły, czym różnią się od modeli chatowych, dlaczego ważna jest ich kalibracja, jak pisać dla nich dobre pytania itp. A skoro spojrzenie na chłodno, to na tapecie znalazły się też popularne ostatnio stwierdzenia 'JEV nie halucynuje' albo że jest to 'System One'. Jak to się ma do rzeczywistości, dowiesz się z materiału - sprawdź, jeśli szukasz konkretów o modelach decyzyjnych.

19. Zbuduj pierwsze biznesowe automatyzacje z n8n i AI (film, 43 min)
    https://www.youtube.com/watch?v=YY-egxTQirA
    INFO: Jeśli n8n kojarzy Ci się głównie z połączeniami między dwoma apkami, jak w Zapierze, zajrzyj do tego filmu - zobaczysz, jak budować z jego pomocą bardziej złożone automatyzacje. Autor przeprowadzi Cię przez podstawowe elementy pracy z n8n: triggery, węzły, przepływy danych, logikę warunkową czy integracje przez API. Dowiesz się też, jak zaprojektować workflow od zera czy jak łączyć n8n z modelami AI, żeby tworzyć agentów, chatboty i automatyczne odpowiedzi. W filmie jest sporo przykładów automatyzacji. Może okażą się przydatne również w Twoim biznesie - wdrożysz je w chmurze albo w wersji self-hosted, a jeśli wybierzesz to drugie rozwiązanie, to z pewnością przyda Ci się serwer VPS ;)

20. Do czego są zdolne agenty AI, gdy składają reklamacje?
    https://www.vals.ai/blogs/impossible-refund
    INFO: Sześć osobistych agentów AI dostało zadanie odzyskania 350 funtów za odwołany pociąg, mimo że termin na złożenie wniosku minął tydzień wcześniej. Wszystkie wiadomości trafiały do symulowanych odbiorców, ale pomysły agentów były jak najbardziej prawdziwe... Jeden zasypał mailami urzędników i biuro posła, inny sięgnął po prywatne informacje o chorobie w rodzinie - o reszcie ich pomysłów przeczytasz w tekście. Autorzy zaznaczają, że jedna próba na model to za mało na twarde wnioski, ale i tak daje to do myślenia pod kątem określania agentom granic i ostrożnego nadawania uprawnień.

21. Co wyłączało internet w III kwartale 2026 roku - dane z Cloudflare Radar
    https://blog.cloudflare.com/q3-2026-internet-disruption-summary/
    INFO: Cloudflare obsługuje sporą część ruchu w internecie, więc widzi, kiedy w jakimś kraju czy regionie nie działa sieć - a raz na kwartał omawia takie przypadki w swoim raporcie. W Q3 2026 były to m.in. blackouty, tajfun, trzęsienia ziemi, powodzie, a także celowe wyłączenia sieci przez rządy, np. na czas egzaminów albo konfliktu zbrojnego. Tekst dobrze pokazuje, że dostępność internetu zależy od rzeczy, o których na co dzień nie myślimy.

22. Dlaczego OpenAI i Anthropic tak mocno obniżają ceny tokenów?
    https://minimaxir.com/2026/10/cheap-llms/
    INFO: W ostatnich miesiącach OpenAI i Anthropic kilka razy mocno obniżyły ceny swoich modeli AI, często w odpowiedzi na ruch konkurencji. Czy to tylko wojna cenowa dwóch gigantów, czy presja ze strony tańszych, otwartych modeli, które może hostować każdy? Czy może po prostu nowe modele są tańsze w utrzymaniu, bo potrzebują mniej mocy obliczeniowej? Odpowiedzi znajdziesz w tekście. Do tego autor zderza z danymi popularną tezę, że ceny tokenów są sztucznie zaniżone i kiedyś wystrzelą.

23. Wytnij krótkie filmy do social mediów z długich nagrań - narzędzie SupoClip
    https://github.com/FujiwaraChoki/supoclip
    INFO: Alternatywa open source dla OpusClip - narzędzia, które z długiego wideo wycina fragmenty w formacie 9:16 do publikacji w social mediach. AI w SupoClip czyta transkrypcję nagrania, wybiera najciekawsze momenty, kadruje obraz na twarz mówiącego i dodaje napisy. Obsługuje nagrania z YouTube, Twitcha, Kicka i Twoje lokalne pliki, ma wbudowany edytor, a gotowe klipy może od razu opublikować albo zaplanować na Twoich kontach. Co więcej, wyświetlenia, lajki i komentarze 'wracają' z platform i wpływają na kolejne decyzje AI. Możesz korzystać z wersji hostowanej przez producenta, aplikacji na iOS, API i serwera MCP albo uruchomić to u siebie przez Dockera - także lokalnie, z Whisperem i Ollamą.

24. Klucze prywatne CA jako małe liczby - kulisy incydentu
    https://sekurak.pl/mamy-problem-czyli-jak-ca-generowal-klucze-na-podstawie-xkcd/
    INFO: Osiem pośrednich CA indyjskiego urzędu eMudhra miało skrajnie słabe klucze ECDSA - w jednym przypadku klucz prywatny był po prostu liczbą 4. Artykuł wyjaśnia, dlaczego do odtworzenia takiego klucza wystarczał sam publiczny certyfikat, czym groziło to dla HTTPS i podpisywania kodu oraz skąd najpewniej wziął się błąd. Na końcu znajdziesz listę bibliotek i ich wersji z poprawkami - warto przejrzeć, jeśli odpowiadasz za serwery albo korzystasz z narzędzi z własnym magazynem certyfikatów.

25. Jak Cloudflare obcięło koszt AI code review o 68%
    https://blog.cloudflare.com/obsessive-inference-optimization/
    INFO: Dlaczego jedno code review z agentem AI na przestrzeni kilku miesięcy zaczęło kosztować dwa razy więcej? Cloudflare opisuje, co było tego przyczyną w ich przypadku i jak udało im się obniżyć te koszty. Część oszczędności dały zmiany w kodzie reviewera, m.in. lepsze wykorzystanie cache i wycięcie zbędnych wywołań LLM, ale to nie wszystko - więcej o tej optymalizacji przeczytasz w tekście.

LINKI TYLKO DLA PATRONÓW

26. Harness engineering - podstawy budowy agentów AI
    https://uw7.org/un_1e75a84cedbde/
    INFO: W tym repo znajdziesz serię artykułów o budowie agentów AI. Teksty przeszły przez mdBook, więc czyta się to wygodnie, jak książkę online. A w niej m.in. narzędzia i pętla agenta, cache, zarządzanie kontekstem, subagenty, MCP, skills i hooki, guardraile oraz studium przypadku agentów kodujących. W samym repozytorium jest też kod prostego harnessu w Pythonie, rozwijanego etap po etapie (przyda się znajomość tego języka). Chcesz zbudować własnego agenta albo lepiej rozumieć te, z których już korzystasz? Poczytaj.

27. Agent kodujący sprawdza frontend w przeglądarce - Playwright MCP
    https://uw7.org/un_849ab2e5dba07/
    INFO: Twój agent kodujący melduje po zmianie w kodzie: "implemented and verified", testy świecą się na zielono... a po otwarciu apki od razu widać, że coś się wysypuje. Dlaczego tak się dzieje? Agent sprawdza swoją pracę tylko tym, co ma 'pod ręką' - testami, formatterem i sprawdzaniem typów - a samej aplikacji webowej zazwyczaj nie widzi. Testy zaś nie powiedzą nic o scenariuszach, których nikt nie spisał, np. czy zapis przetrwa odświeżenie strony. Jeśli Twój agent ma sprawdzać frontend, możesz podpiąć mu przeglądarkę przez Playwright MCP i dać odpowiednie instrukcje - w tym tekście przeczytasz o tym więcej. Autor pisze też sporo o Katalepsis, narzędziu open source, które może się przydać przy dokumentowaniu tego, co sprawdza agent.