Cześć!
Jak co piątek wpadam z pokaźną kolekcją subiektywnie najlepszych materiałów z branży IT, które wpadły mi w ręce w mijającym tygodniu.
Czasami dostaję od czytelników feedback "tego jest za dużo!" - coś w tym jest. Traktuj jednak moje maile jak menu w cukierni. Jeśli nie jesteś mną, to nie zjadasz od razu połowy asortymentu, tylko wybierasz tylko to, na co masz w danej chwili ochotę. Wybierz dziś coś dobrego dla siebie. Możesz także przesłać tego maila (albo linka do wersji webowej wydania) swojemu znajomemu, aby także się poczęstował ;)
A teraz "Pora na sponsora" - Ty także możesz zostać sponsorem lub patronem.
Sponsorem tego wydania newslettera jest Grupa ADM - firma szkoleniowa tworząca kursy IT prowadzone przez wieloletnich praktyków. Zamiast suchej teorii stawiają na laboratoria i scenariusze z codziennej pracy, więc skorzystasz na nich niezależnie od tego, czy dopiero wchodzisz do branży, czy od lat administrujesz serwerami.
Właśnie ruszyła ich oferta na Black Friday: 29 szkoleń kupisz z rabatem sięgającym nawet 73%. Promocja trwa do poniedziałku, 30 listopada, do 23:59.
https://s.mrugalski.pl/grupadmBF2026
W ofercie znajdziesz kursy z administracji systemów i sieci (Linux, Windows Server, Proxmox, Routing Masterclass), DevOpsu, monitoringu i automatyzacji (Terraform, Zabbix, Grafana Loki), a także z cyberbezpieczeństwa i AI (Kali Linux + Claude Code).
Jeśli nie chcesz wybierać jednego tematu, możesz sięgnąć po pakiet OnePass, który daje Ci dostęp do wszystkich 29 kursów przez 12 miesięcy. Każde szkolenie objęte jest co najmniej 14-dniową gwarancją zwrotu pieniędzy, więc niczym nie ryzykujesz.
https://s.mrugalski.pl/grupadmBF2026
Koniecznie zapoznaj się z ofertą, a może znajdziesz tam coś dla siebie.
Zapraszam do lektury dzisiejszego wydania newslettera.
◢ #unknownews ◣
-
Sprzęt etycznego hakera plus tańsze zamienniki (film, 32 min)
https://www.youtube.com/watch?v=S5aniE8Gwvg
INFO: Pentester robi przegląd sprzętu, z którego korzysta podczas testów bezpieczeństwa sieci i fizycznego dostępu. Omawia urządzenia BadUSB, fizyczne keyloggery, karty Wi-Fi Alfa i narzędzia radiowe, klon Proxmarka do kart dostępowych... i wiele innych. Podaje też tańsze zamienniki do używanego przez siebie sprzętu - dobre na początek nauki. -
Dlaczego mimo wzrostu produktywności nadal pracujemy po 40 godzin tygodniowo?
https://wilsoniumite.com/2026/11/11/why-are-we-still-working-this-hard/
INFO: Gospodarka USA wytwarza dziś w dwa dni robocze tyle, ile ponad 50 lat temu wymagało tygodnia pracy. Dlaczego więc tydzień roboczy się nie skrócił? Gdzie się podziały zaoszczędzone godziny i dlaczego przewidywania Keynesa o 15-godzinnym tygodniu pracy nie mają odzwierciedlenia w rzeczywistości? Znaczenie ma tu m.in. fakt, że ludzie muszą zarabiać, by móc wydawać - ale jak będzie to wyglądać przy coraz większej automatyzacji? Autorka szuka odpowiedzi na te pytania w eseju - lektura z pogranicza ekonomii, rynku pracy i automatyzacji. -
Co da się uruchomić na homelabie na OpenSticku za 10 dolarów?
https://blog.bosscher.ch/posts/openstick/
INFO: Na OpenSticku - tanim modemie 4G na USB - da się zainstalować Linuksa i używać sprzętu jako cichy, energooszczędny serwer. Autor hostuje na nim np. programy do blokowania reklam i domen, tunel Cloudflare, czytnik RSS i archiwum zakładek. Zmieścił się też agent AI Zeroclaw. W tekście znajdziesz dokładniejszą specyfikację OpenSticka i przykłady lekkich narzędzi, które nie zjadają dużo RAM-u. -
Dlaczego Outlook i Exchange Online padły na 36 godzin? (film, 6 min)
https://www.youtube.com/watch?v=ytmawkPTP24
INFO: Piątek trzynastego tym razem okazał się dla wielu osób szczęśliwym dniem - zamiast walczyć z zawartością firmowej skrzynki, można było tworzyć memy z prośbami do Microsoftu, aby nie za szybko radzili sobie z awarią ;) Bardzo szybko i tak się nie dało, bo każdy restart serwerów tylko dokładał im pracy. Jeśli chcesz w kilka minut zorientować się, co było przyczyną problemu i jak się to łączy (choć nieoficjalnie) z późniejszym wstrzymaniem lotów w USA, obejrzyj ten film. -
Do czego zwykli ludzie używają ChatGPT? Analiza 118 tys. promptów
https://sparktoro.com/blog/we-analyzed-11800-chatgpt-prompts-from-12000-users-to-answer-how-do-americans-use-ai-tools-in-2026/
INFO: Okazja do wyjścia z branżowej bańki i sprawdzenia, do czego ChataGPT używają ludzie niezwiązani z technologią. Bazą tekstu są anonimowe dane z kilkudziesięciu tysięcy rozmów użytkowników USA z czatbotem OpenAI. Możesz to potraktować wyłącznie jako ciekawostkę, ale możesz też jako inspirację dla swoich produktów - bo widać, z jakimi pytaniami i problemami ludzie przychodzą do AI. Autor odnosi się też do tego, czy marka musi dbać o widoczność w tym narzędziu. -
Jak TP kontrolowała dostęp do internetu przez modem i SDI (film, 24 min)
https://www.youtube.com/watch?v=AgChpezTeTc
INFO: Podróż do początków internetu w Polsce - w rolach głównych modem i jego piski, numer 0202122, zajęta linia telefoniczna i nocne oblężenie modemów, a potem SDi i Neostrada. Z dzisiejszej perspektywy zapytalibyśmy: skoro popyt na dostęp do internetu od początku był spory, to dlaczego nie pojawiła się od razu konkurencja niezależnych dostawców? A może się pojawiła, ale komuś było bardzo nie na rękę, żeby miała swój udział w rynku? W filmie znajdziesz trochę nostalgii, a trochę biznesowej strony rozwoju wczesnego internetu w Polsce. -
Proxmox, Terraform, Kubernetes, Claude Code - kursy IT w promocji Black Friday [sponsorowane]
https://s.mrugalski.pl/grupadmBF2026
INFO: Jeśli chcesz poszerzyć swoją wiedzę z dziedzin takich jak administracja serwerami i sieciami, nauczyć się podstaw pentestingu wspieranego sztuczną inteligencją, czy zdobyć umiejętności niezbędne dla każdego DevOpsa, to Grupa ADM z okazji Black Friday przeceniła swoje 29 szkoleń o nawet 73%. Zapoznaj się dziś z ich ofertą, ponieważ zniżka kończy się 30 listopada o 23:59. -
Jak oszuści wyciągają pieniądze przez fałszywe inwestycje i airdropy (film, 21 min)
https://www.youtube.com/watch?v=yOoVkpZsbdY
INFO: Jeśli ktoś 'omyłkowo' zagaja do Ciebie na LinkedInie czy WhatsAppie, raczej nie warto wdawać się w rozmowę - zwłaszcza jeśli jest zbyt uprzejmy i posługuje się wątpliwej jakości polszczyzną. To często początek oszustwa nazywanego 'pig butchering' (tak, to jest tuczenie świni przed ubojem), podczas którego oszuści długo budują relację z ofiarą, a potem czyszczą jej konto - a właściciwie ona sama to robi. Innym oszustwem, którego warto być świadomym, są drainery kryptowalut - tu fałszywe strony nakłaniają do podpisania zgody na dostęp do tokenów w portfelu. O obu mechanizmach, sygnałach ostrzegawczych i cofaniu podejrzanych zgód dowiesz się więcej z filmu. -
Workflow zamiast promtpów: 20 narzędzi do codziennej pracy z AI (film, 16 min)
https://www.youtube.com/watch?v=H9V-ASirX-M
INFO: Nie tak dawno korzystanie z AI oznaczało głównie rozmowę z ChatGPT czy Perplexity - dziś w wielu przypadkach to przeżytek, bo pracę przejmują agenty AI. Autor pokazuje, jak po wielu różnych testach wygląda dziś u niego codzienny workflow z Claude Code i Codexem (i usługami, których agenty używają do edycji wideo, tworzenia animacji, automatyzacji zadań czy budowania małych apek). Jeśli bazujesz w pracy z AI głównie na promptowaniu i chcesz wskoczyć na next level, ten film może być pomocny - a do tego pomoże Ci zachować zdrowy rozsądek na przykład przy wypuszczaniu agenta do sieci i pobieraniu rzeczy na swój komputer. -
Cyfrowy spadek - jak przygotować konta i dane na wypadek śmierci
https://www.malwarebytes.com/blog/how-to/2026/11/how-to-prepare-your-digital-accounts-for-after-your-death
INFO: Chyba nigdy nie ma dobrego momentu na myślenie o tym, co ma się stać z Twoimi kontami, gdy Ciebie zabraknie... Więc co Ty na to, żeby pomyśleć o tym teraz? Zajrzyj do tekstu i sprawdź, jak przygotować swoich bliskich na wypadek Twojego odejścia - jak przekazać dostępy i do czego, które funkcje w Apple, Google czy OneDrive mogą Ci się przydać, a kiedy skorzystać z pomocy prawnika. Warto to zrobić nie tylko dlatego, żeby ulżyć bliskim w takiej chwili i oszczędzić działań po omacku, ale też żeby nie padli ofiarą oszustwa. -
Twój agent projektuje strony 'po staremu'? - daj mu Modern Web Guidance
https://github.com/GoogleChrome/modern-web-guidance-src
INFO: Agenci kodujący często nie znają nowszych możliwości przeglądarek i sięgają po rozwiązania sprzed lat. Jest jednak narzędzie - rozwijane m.in przez zespoły Chrome, Edge, Firefoxa i MDN - dzięki któremu dasz agentom dostęp do krótkich poradników o nowoczesnym CSS, dostępności, wydajności, formularzach, bezpieczeństwie (np. passkeys) czy wbudowanych w przeglądarkę API AI. Narzędzie podłączysz jako skill lub plugin m.in. do Claude Code, Codexa, GitHub Copilot CLI i Antigravity. Oprócz podsuwania agentowi aktualnych poradników narzędzie może znaleźć rzeczy do unowocześnienia również w Twoim kodzie. -
Jak żart z bug bounty Chromium zatruł wyniki Google i odpowiedzi AI
https://lyra.horse/blog/2026/11/disinformation-machine
INFO: Jak zostać milionerką w oczach AI? Badaczka bezpieczeństwa przez pomyłkę dostała uprawnienia do edycji swojego zgłoszenia w big bounty Chromium i dla żartu wpisała sobie rekordową nagrodę od Google. Zrzut ekranu wrzuciła na X - i choć szybko wyjaśniła, że to dowcip, historia zaczęła żyć własnym życiem, zwłaszcza dzięki automatom jednego z serwisów newsowych i Google AI Overview. Przeczytaj, jak to się skończyło - miało być zabawnie, a zrobiło się zamieszanie. -
Co widzą satelity nad Twoją okolicą?
https://www.watched.earth/
INFO: Jakie satelity krążyły ostatnio na niebie w Twojej okolicy i jaki zebrały obraz? Sprawdzisz to na tej interaktywnej stronie. Narzędzie rozróżnia, czy satelita sfotografował to miejsce, czy prawdopodobnie zrobił zdjęcie, ale nie zostało udostępnione, czy tylko był w zasięgu podanej lokalizacji. Zdjęcia trafiają do publicznych archiwów z opóźnieniem od kilku godzin do kilku dni, więc przy najnowszych przelotach może ich jeszcze nie być - ale archiwalne zobaczysz. Czego tu nie ma: ludzi, obrazu na żywo, próżno też szukać satelitów wojskowych ;) Za to dobrze widać, jak często Twoja okolica trafia w kadr z orbity. Możesz się też pobawić przyciskiem 'suprise me', który sprawdza satelity nad losowymi (najczęściej popularnymi) miejscami na ZIemi. -
Jak chronić klucze SSH? - YubiKey, TPM i Apple Secure Enclave
https://blog.infected.systems/posts/2026-11-03-i-deleted-all-my-ssh-keys/
INFO: Jeśli nie chcesz dłużej trzymać niezabezpieczonych kluczy SSH na swoim dysku, ten tekst może Ci się przydać. W wielu przypadkach wystarczy zaszyfrowanie kluczy, ale autorowi tekstu zależało na przeniesieniu ich do zabezpieczeń sprzętowych: YubiKey i Apple Secure Enclave w macOS. Korzystał też z modułu TPM. Co jest ważne przy takich zmianach? Tego dowiesz się z artykułu. -
Rynek pracy w IT pod koniec 2026 roku - jakie umiejętności się przydają?
https://www.lennysnewsletter.com/p/state-of-the-tech-job-market-late
INFO: Jeśli zastanawiasz się, jaki pokierować swoją karierą w IT, ten raport może podsunąć kilka wskazówek. Zobaczysz, jak w ostatnich latach zmieniał się popyt na product managerów, inżynierów, designerów i specjalistów od user researchu, a także które specjalizacje mają większe wzięcie na rynku pracy. Jest też wątek pracy zdalnej i tego, w jakich profesjach AI jest już wymaganą kompetencją. Część wniosków dotyczy głównie rynku amerykańskiego, ale trendy w wymaganych kompetencjach są dość uniwersalne. Ostatni fragment tekstu - o tym, gdzie jest dziś największy boom zatrudnień - jest dostępny tylko dla płacących subskrybentów. -
Przez "don't ask again" w Claude Code mogą wyciekać hasła i klucze API
https://apiiro.com/blog/coding-agents-leaking-secrets-github-dont-ask-again
INFO: Zanim klikniesz w Claude Code 'Yes, and don’t ask again', upewnij się dwa razy, że w komendzie nie ma hasła do bazy danych albo klucza API. Badacze bezpieczeństwa przeskanowali publiczne repozytoria GitHuba i znaleźli ponad 1300 sekretów - w tym artykule opisują, jak dochodzi do takich wycieków i dlaczego czasem popularne skanery je przepuszczają. Sprawdź, czy dotyczy to Ciebie i Twojej firmy - i jakie kroki podjąć, żeby było bezpieczniej. W tekście znajdziesz też komentarz szefa Claude Code. -
Git bez nakładki, Forgejo i GitLab w teście obciążeniowym (film, 12 min)
https://www.youtube.com/watch?v=YNCuUEyS7wE
INFO: Autor stawia na tym samym serwerze (8 vCPU i 16 GB RAM) kolejno: Git bez żadnej nakładki, Forgejo i GitLaba Community Edition. Każde rozwiązanie testuje na trzech repozytoriach różnej wielkości (Flask, Django i jądro Linuksa). Potem dokłada boty udające programistów, którzy pobierają zmiany, pushują, przeglądają strony repozytorium i uruchamiają klony dla CI, aż serwer ma dość ;) Po co to wszystko? Żebyśmy mogli zobaczyć, ile kosztuje wygoda pełnej platformy z interfejsem w przeglądarce w porównaniu z samym Gitem. A to może się przydać, jeśli np. planujesz dobrać takie rozwiązania i sprzęt do wielkości zespołu albo swoich potrzeb. -
Pomijanie reklam na YouTube w telewizorze - iSponsorBlockTV
https://github.com/dmunozv04/isponsorblocktv
INFO: SponsorBlock świetnie sprawdza się w przeglądarce, ale do aplikacji YouTube na telewizorze nie zainstalujesz żadnej wtyczki. To ograniczenie obejdziesz apką iSponsorBlockTV. Uruchamiasz ją na komputerze albo domowym serwerze, a ona zdalnie steruje YouTube’em na TV lub konsoli. Gdy w filmie zaczyna się oznaczony fragment, np. wstawka sponsorska czy intro, po prostu go przewija. Przy reklamach potrafi wyciszyć dźwięk i kliknąć 'Skip Ad', gdy pojawi się przycisk. Działa m.in. z Apple TV, telewizorami Samsunga i LG, Android TV, Chromecastem oraz konsolami Xbox, PlayStation i Nintendo Switch. Komputer z aplikacją nie musi być w tej samej sieci co telewizor. -
Blokowanie treści przez UKE i KRRiT - co zmienia przyjęta ustawa
https://niebezpiecznik.pl/post/sejm-przyjal-ustawe-o-blokowaniu-tresci-przez-uke-czy-to-oznacza-cenzure-internetu/
INFO: Sejm przyjął nowelizację, która ma pozwolić na wydawanie nakazów blokowania nielegalnych treści, a w niektórych przypadkach także całych domen wpisywanych do rejestru prowadzonego przez UKE. Wokół tematu jest wiele medialnego szumu, a politycy traktują ją jako pole do własnych rozgrywek, przez co ginie istota tej sprawy. Jeśli chcesz rzeczowego podsumowania, co reguluje ustawa i kto będzie mógł wnioskować o blokadę, zajrzyj do tego artykułu. Wiele pytań wciąż pozostaje bez odpowiedzi: czy blokowanie treści rzeczywiście jest rozwiązaniem na głębsze problemy społeczne? I kto będzie kontrolował kontrolujących...? -
Porównanie podpisów kwalifikowanych w mObywatelu przed zmianami eIDAS 2.0
https://informatykzakladowy.pl/jak-darmowe-podpisy-kwalifikowane-wygladaja-w-2026-roku/
INFO: Tekst na pożegnanie darmowych podpisów kwalifikowanych w mObywatelu, w miejsce których wejdą niedługo podpisy z rozporządzenia eIDAS 2.0. Autor po podpisaniu tego samego pliku PDF u każdego z pięciu obecnych operatorów (EuroCert, KIR, PWPW, Certum i Cencert) omawia wygodę całego procesu, dodatkowe potwierdzenia i to, o ile rośnie plik. Może jeszcze przyda Ci się taki subiektywny ranking, nim w życie wejdą zmiany. -
CLI-Anything - agent korzysta z programów bez klikania w interfejs
https://github.com/HKUDS/CLI-Anything
INFO: Chcesz, żeby agent AI sam wyrenderował scenę w Blenderze, przygotował dokument w LibreOffice albo narysował diagram w Draw.io? Prawdopodobnie chcąc wykonać Twoje zadanie będzie robił zrzuty ekranu i klikał - trochę to zajmie, przepali mnóstwo tokenów i będzie miało więcej błędów niż działania w terminalu. Pomóc może zamiana takich aplikacji w narzędzia sterowane komendami, które agent może wywołać i dostawać wyniki w JSON-ie. Jest opcja korzystania z gotowych narzędzi przez CLI-Hub i generowania nowych interfejsów CLI. To nie zamienniki - wygenerowane narzędzia działają na prawdziwym backendzie aplikacji. Co ważne, do tworzenia własnych automatyzacji potrzebny jest do mocny model (np. klasy Opus/GPT-5). Używanie gotowych CLI już nie wymaga tak mocnych modeli. -
Czy ten sklep to fejk? - zleć ocenę agentowi AI
https://github.com/crazytyr/AI/tree/main/Skills/sprawdz-sklep
INFO: Zbliża się Black Friday i czas kupowania świątecznych prezentów - dobrze wzmóc czujność i przed zakupami sprawdzić, czy sklep z wybranym produktem nie jest fejkiem. A jeszcze lepiej zlecić tę robotę agentowi AI, dając mu ten skill. Po podaniu adresu asystent przejrzy m.in. domenę, dane firmy w polskich rejestrach, regulamin i zwroty, płatności, zewnętrzne opinie i ostrzeżenia oraz reklamy sklepu. Wyłapie też fałszywe liczniki promocji albo ukryte instrukcje na stronie, które miałyby wpłynąć na ocenę agenta. A jeśli już o niej mowa - agent ocenia ryzyko, nie wyrokuje 'scam!' czy 'oszustwo', żeby rykoszetem nie dostały małe, uczciwe sklepy. Warto podrzucić skill każdemu Świętemu Mikołajowi ;) -
Chrome DevTools for Agents - agent AI sam sprawdza swój frontend
https://developer.chrome.com/docs/devtools/agents?hl=pl
INFO: Agent kodujący napisze zmianę we frontendzie, ale sprawdzenie efektów jeszcze bardzo często spada na Ciebie. Chyba że dasz mu Chrome DevTools for Agents - zestaw narzędzi od Google, dzięki któremu agent łączy się z prawdziwą instancją Chrome. Może w niej klikać po stronie, sprawdzać wyrenderowany interfejs, debugować błędy i robić szybkie audyty dostępności. Dokumentacja pokazuje, jak to skonfigurować i wyjaśnia, jak połączyć narzędzia z Modern Web Guidance, czyli paczką skilli kierujących agenta w stronę aktualnego HTML, CSS i JavaScriptu. Agent może sam wygenerować zmianę, uruchomić ją w przeglądarce i obejrzeć rezultat, zanim do kodu zajrzysz Ty. -
Claude Ads - audyt kampanii reklamowych w Claude Code
https://github.com/AgriciDaniel/claude-ads
INFO: Jeśli audytowanie kont reklamowych na kilku platformach na raz nie jest Twoją pasją, przetestuj ten skill. Claude Ads na podstawie eksportu z konta, zrzutów ekranu albo opisu wyników przeanalizuje, co działa, a co nie oraz co warto poprawić w pierwszej kolejności. Oprócz audytów przygotuje m.in. plany kampanii i propozycje reklam. Claude Ads obsługuje 12 platform (m.in Google, Meta, LinkedIn, TikTok, Amazon, Reddit, X). Skill jest darmowy i opensource, a przy testach weź pod uwagę, że jeszcze się rozwija. -
Public Suffix List - od czego zależą granice domen w sieci?
https://ngrok.com/blog/public-suffix-list
INFO: Skąd przeglądarka wie, że shop.example.com i account.example.com mogą dzielić cookies, a dwie niezależne aplikacje na github.io już nie? Odpowiada za to Public Suffix List, czyli lista granic domen. Lista powstała w Mozilli prawie 20 lat temu, a dziś korzystają z niej nie tylko przeglądarki, ale też menedżery haseł, Let’s Encrypt przy limitach certyfikatów czy platformy, które dają użytkownikom osobne subdomeny. Jak to się stało, że mimo kilku prób listy nie zastąpił jeszcze DNS, dlaczego coraz trudniej to utrzymać i kto za tym utrzymaniem stoi - dowiesz się z tekstu.
LINKI TYLKO DLA PATRONÓW
-
Jak Twoja konkurencja robi marketing? - skille do analizy
https://uw7.org/un_283ab3588b905/
INFO: To, jak w internecie promują się różne firmy, nie jest żadną tajemnicą, wystarczy przeanalizować publicznie dostępne dane. Trzeba mieć jednak do tego sporo czasu i samozaparcia... albo odpowiednie narzędzie ;) REM zbiera z publicznych źródeł wszystko, co da się ustalić o marketingu konkretnej firmy (wystarczy mu do tego link do strony albo aplikacji mobilnej). Sprawdza m.in. biblioteki reklam, piksele śledzące na stronie, SEO i mapy strony, profile w social mediach i wątki na Reddicie - a potem robi z tego raport. Narzędzie uruchomisz w terminalu, jako lokalną aplikację webową albo serwer MCP dla Claude Code, Codexa czy Cursora. Część danych dostaniesz za darmo, do części potrzebujesz kluczy. Autor zachęca do korzystania z tego w ramach inspiracji, nie kopiowania strategii. -
Zbuduj grę roguelite top-down (kurs wideo, 10 h)
https://uw7.org/un_a27da51cb0b0d/
INFO: Z tym 10-godzinnym kursem zbudujesz od zera grę w Godocie 4.7.2 (darmowym silniku do tworzenia gier). To typ gry akcji roguelite z widokiem z góry - przechodzisz losowo generowane pomieszczenia, walczysz z przeciwnikami, zbierasz przedmioty, a po śmierci zaczynasz od nowa, ale z większą pulą możliwości. Nie jest to tylko przepis na kilka mechanik, ale na kompletną grę, którą możesz komuś potem wysłać do testów. Jeśli masz chęci i 10 luźnych godzin - miłej zabawy ;)



