Cześć!

Kolejny piątek i kolejne wydanie newslettera. Jak co tydzień dostarczam materiały, które, wierzę, że zainteresują branżę IT. Dzisiaj sporo z nich dotyczy Claude Code, co oznacza, że w poprzednim tygodniu mocno zgłębiałem ten temat. Wierzę jednak, że pomiędzy innymi materiałami także znajdziesz coś, co Cię zainteresuje :)

A teraz "Pora na sponsora" - Ty także możesz zostać sponsorem lub patronem.

Zapraszam do lektury dzisiejszego wydania. 

◢ #unknownews ◣

1. Obsidian w pigułce: 80% funkcji w kwadrans (film, 15m)
   https://www.youtube.com/watch?v=z4AbijUCoKU
   INFO: Być może słyszałeś o Obsidianie jako o świetnym narzędziu do tworzenia lokalnych notatek z zachowaniem pełnej kontroli nad danymi. Ty decydujesz, w jaki sposób i z jakimi urządzeniami synchronizujesz swoje dane. W tym materiale pokazano, jak korzystać z podstawowych oraz bardziej zaawansowanych funkcji programu: od tworzenia vaultów, przez linkowanie między notatkami i korzystanie z widoku grafu, aż po efektywne metody organizowania wiedzy oraz dodanie do tego wszystkiego sztucznej inteligencji. Omówiono też najczęstsze błędy oraz praktyczne wskazówki dla początkujących i tych, którzy chcą zwiększyć swoją produktywność, np. jak przyspieszyć notowanie za pomocą skrótów i jak korzystać z szablonów. Przedstawiono też zalecane pluginy. Materiał dla początkujących, ale także dla tych, którzy chcą lepiej poznać to narzędzie.

2. Macbook Neo - analiza budowy budżetowego laptopa od Apple (film, 11m)
   https://www.youtube.com/watch?v=Ma3mJ2R6OXo
   INFO: Autor rozbiera nowego MacBooka od Apple na części i tłumaczy, jak zbudowana jest ta konstrukcja od środka oraz z jakich komponentów składa się urządzenie. Przede wszystkim skupia się jednak na tym, jak bardzo ten komputer jest 'naprawialny', czyli co użytkownik może wymienić samodzielnie, a co wymaga dostępu do specjalistycznego serwisu. W filmie sprawdzono też, czy kupując wersję z 256 GB dysku, można samodzielnie rozbudować ją do większej pojemności. Testowano również, czy samodzielna wymiana poszczególnych części nie prowadzi do blokad sprzętowych albo programowych, typowych dla Apple. Analiza odpowiada też na pytanie, jak mocna redukcja ceny wpłynęła na projekt urządzenia i jego jakość.

3. Claude Code - porady od twórcy narzędzia (film, 28m)
   https://www.youtube.com/watch?v=6eBSHbLKuN0
   INFO: Twórca narzędzia Claude Code omawia, jak używać tego agenta w optymalny sposób. Pokazuje przydatne workflow, zaawansowane funkcje oraz skróty, które pozwalają maksymalnie wykorzystać potencjał tego rozwiązania. Jeśli wydaje Ci się, że słabo ogarniasz Claude Code albo nie do końca wiesz, jak zastosować niektóre z rozwiązań tam zawartych, to w tej krótkiej prezentacji znajdziesz sporo inspiracji i gotowych porad na temat tego, co możesz usprawnić w swoim workflow.

4. Bezpieczeństwo dzieci w cyfrowym świecie - realna skala zagrożeń (film, 1h i 30m)
   https://www.youtube.com/watch?v=nXUfaf0pc1k
   INFO: Jeśli masz dzieci i korzystasz z Internetu, musisz uświadomić sobie, że Internet Twojego dziecka nie wygląda tak jak Twój. Brzmi to trochę absurdalnie, ale wynika to z algorytmów rekomendacji oraz ze znajomych dziecka, którzy lajkują inne treści niż ci Twoi. Zagrożenia, które czekają na Ciebie, także różnią się od tych, które mogą czekać na Twoje dziecko. Ten wywiad z antropolożką specjalizującą się w identyfikacji sprawców przestępstw seksualnych wobec dzieci otwiera oczy na mechanizmy działania cyberprzestępców, skalę 'wtórnej wiktymizacji' (ofiara cierpi nie tylko przez sprawcę, ale i przez otoczenie, które jej nie pomaga) oraz techniczne i prawne trudności w walce z cyfrową przestępczością, także na platformach dostępnych zupełnie legalnie. Dużo informacji o wpływie AI na produkcję i rozprzestrzenianie nielegalnych materiałów, zmianach w środowiskach online służących do łowienia ofiar, a także o roli rodziców i narzędzi typu KidsAlert w realnej ochronie najmłodszych. Trudny, ale potrzebny materiał.

5. Spaced repetition - jak zacząć skutecznie korzystać z tej metody nauki?
   https://entropicthoughts.com/spaced-repetition-beginner-guide-faq
   INFO: Standardowa metoda nauki, czy to w podstawówce, liceum, czy na studiach, opiera się na 'wkuwaniu', czyli wielokrotnym powtarzaniu tego samego materiału, aż w końcu go zapamiętamy. Sprytniejszym rozwiązaniem jest 'spaced repetition', czyli powtórki wykonywane w konkretnych odstępach. Zastosowanie tej metody sprawia, że zapamiętujemy lepiej i na dłużej. Kwestia tego, kiedy robić powtórki, nie jest jednak całkiem losowa. Artykuł pokazuje, jak zabrać się za tę metodę i wyjaśnia, dlaczego ręczne tworzenie tzw. fiszek jest znacznie lepszym rozwiązaniem niż kupowanie gotowców lub ściąganie wzorców z internetu. Poruszony jest też temat dawkowania nauki, aby nie doprowadzić do zniechęcenia i przemęczenia. Artykuł jest dla Ciebie, jeśli jesteś studentem albo uczysz się nowych rzeczy i musisz opanować sporo materiału.

6. 56 praw inżynierii oprogramowania - zbiór zasad i wzorców
   https://lawsofsoftwareengineering.com/
   INFO: W świecie inżynierii oprogramowania istnieje wiele zasad i wzorców, które pomagają tworzyć lepsze aplikacje. Autorzy podzielili te prawa na 7 kategorii, takich jak zagadnienia architektoniczne, planowanie prac, dbanie o jakość, skalowanie czy design. Kliknij wybrane prawo i dowiedz się, jak możesz zastosować je w swoich projektach. Bardzo zwięźle i przystępnie przedstawione koncepcje.

7. Raport o użyciu AI w polskiej branży IT [sponsorowane]
   https://s.mrugalski.pl/raportAI
   INFO: Sprawdź najnowsze dane o tym, jak często korzysta się z AI w polskim IT, w czym sztuczna inteligencja już dziś realnie nas odciąża, a gdzie nie dowozi i jakie są tego konsekwencje.

8. Pułapka bycia zajętym - dlaczego tak bardzo lubimy powtarzać, że jesteśmy zajęci?
   https://behavioralscientist.org/the-busy-trap/
   INFO: Jeśli jesteśmy zajęci, niekoniecznie oznacza to, że jesteśmy jednocześnie produktywni, ale czujemy się lepiej. Z jakiegoś powodu społecznie lubimy się chwalić, jak wiele rzeczy mamy na głowie. Czasami jednak takie przeładowanie sprawami jest tylko zasłoną dymną, która ukrywa fakt, że brakuje nam głębszego sensu w działaniu. Jeśli zdarza Ci się mieć poczucie winy, gdy nie pracujesz i nie jesteś dostatecznie obciążony zadaniami, to warto zapoznać się z tym tekstem.

9. Fałszywe gwiazdki na GitHubie - czy VC inwestują w iluzję?
   https://awesomeagents.ai/news/github-fake-stars-investigation/
   INFO: Aby stać się gwiazdą na GitHubie, trzeba zrobić świetny projekt albo mieć trochę kasy na kupno fałszywych gwiazdek. Artykuł omawia proceder polegający na kupowaniu fałszywych ocen w celu znalezienia inwestora i pokazania, jak dobry jest Twój produkt. Autor przeprowadził analizę niektórych repozytoriów, w których niemal połowa ocen jest fałszywa. Z tekstu dowiesz się także, jakie negatywne konsekwencje może mieć ten proceder. Ciekawa analiza.

10. Jetson Orin Nano - testy rozwiązania do robotyki i AI (film, 11m)
    https://www.youtube.com/watch?v=VhhEowGZr-g
    INFO: Jetson Orin Nano to jednopłytkowy komputer, który pozwala uruchamiać zaawansowane modele AI, takie jak LLM czy VLM, lokalnie - bez potrzeby korzystania z chmury. Film pokazuje praktyczne zastosowania tej platformy w robotyce, detekcji obiektów oraz sterowaniu ramieniem robota, a także porównuje jej możliwości z popularnym Raspberry Pi. Nie zabrakło też omówienia typowych problemów związanych z instalacją oprogramowania na Jetsonie i kompatybilnością bibliotek, a także porad dotyczących pracy z tym rozwiązaniem. Jeśli chcesz wiedzieć, gdzie Orin Nano sprawdzi się lepiej niż inne jednopłytkowce i na jakie pułapki musisz uważać w projektach IT opartych o ten sprzęt, to rzuć okiem na ten materiał.

11. Cloudflare Email Service - usługa już dostępna jako publiczna BETA
    https://blog.cloudflare.com/email-for-agents/
    INFO: Platforma Cloudflare ogłosiła, że udostępnia swoim użytkownikom platformę do wysyłania maili. Wcześniej oferowała jedynie platformę do odbierania takich wiadomości. Docelowo rozwiązanie ma być szczególnie użyteczne dla agentów AI. Ma to być kompleksowa usługa, dzięki której z łatwością wyślesz, odbierzesz i przetworzysz maile bezpośrednio z aplikacji, bez martwienia się o konfigurację SPF, DKIM czy DMARC. Sprytne rozwiązanie, które pozwala dać agentowi własną skrzynkę mailową, z której może korzystać do komunikacji z Tobą lub z klientami. Więcej szczegółów technicznych znajdziesz w artykule.

12. AI jako zagrożenie i wyzwanie w cyberbezpieczeństwie – rozmowa z Tomkiem Turbą (film, 35m)
    https://www.youtube.com/watch?v=CXRKvqe-uG8
    INFO: Luźna rozmowa z polskim ekspertem ds. cyberbezpieczeństwa na temat największych mitów i realnych ryzyk związanych z używaniem sztucznej inteligencji w branży IT. W rozmowie padają przykłady z polskich wdrożeń. Poruszane są tematy takie jak słynna 'samolecząca się infrastruktura', wspomniane są zagadnienia prompt-driven development, wycieki danych firmowych do modeli LLM oraz kwestia przyznawania AI zbyt szerokich uprawnień. Sztuczna inteligencja jest pokazana nie tylko jako narzędzie do codziennej pracy, ale też jako tykająca bomba w firmie, która przy wdrożeniu bez świadomości zagrożeń może narobić sporo szkód. Interesująca rozmowa.

13. Czy Twoja strona jest gotowa na agentów AI? - co zmienić
    https://www.orank.ai/
    INFO: Coraz więcej użytkowników korzysta z wyszukiwarek bazujących na sztucznej inteligencji. Wpisują, jaki problem chcą rozwiązać, albo jakie informacje chcą zdobyć. Prowadząc biznes, zapewne chcesz, aby rekomendacja użycia Twojego produktu lub usługi pojawiła się w odpowiedzi od sztucznej inteligencji. Pytanie brzmi: jak to zrobić? Przede wszystkim trzeba dostosować stronę do potrzeb agentów, a nie jest to łatwe. Wpisz adres strony internetowej, którą chcesz zoptymalizować, a otrzymasz zbiór porad, co należy zmienić, aby działała lepiej i była częściej rekomendowana przez AI.

14. ChatGPT images 2.0 vs 'Gdzie jest Wally'?
    https://simonwillison.net/2026/Apr/21/gpt-image-2/
    INFO: OpenAI zaprezentowało światu swój najnowszy model do generowania obrazów. Jak jednak przetestować taki model w praktyce? Przeważnie prosi się o wygenerowanie modelki albo pięknego widoku. Autor poszedł jednak krok dalej i poprosił model o stworzenie obrazka w stylu “Gdzie jest Wally?”. Jeżeli nie wiesz, co to jest, to chodzi o książeczki dla dzieci, w których cały obrazek jest zasypany ludźmi, a gdzieś pomiędzy nimi znajduje się postać, którą musimy znaleźć, czyli tytułowy 'Wally'. W wersji autora tego posta zamiast Wally’ego jest szop niosący radio, ale zasada generowania obrazka ma pozostać taka sama. Jak nowy model radzi sobie z tym zadaniem i jak dobrze podąża za instrukcjami? Tego typu grafiki wymagają generowania bardzo dużej liczby detali, więc taki test może być miarodajny.

15. Błąd, który pozwolił na monitorowanie całego ruchu multimedialnego na Discordzie
    https://tmctmt.com/posts/http-desync-in-discord/
    INFO: To świeży artykuł, ale opisuje lukę znalezioną w 2022 roku. Podatność pozwalała na przechwytywanie całego ruchu multimedialnego na Discordzie. Wszystko zaczęło się od prostego błędu 502 wyświetlanego przez Cloudflare. Autor zaczął drążyć temat, aż w końcu natknął się na źródło problemu, które dało mu znacznie większe uprawnienia, niż powinien mieć. Artykuł przedstawia krok po kroku, jak działała ta podatność.

16. Jak skutecznie budować agentów AI - praktyka z Anthropic (film, 15m)
    https://www.youtube.com/watch?v=D7_ipDqhtwk
    INFO: Czy Twoja organizacja powinna wdrażać agenta AI? A jeśli tak, to kiedy? Może wystarczy zwykła automatyzacja albo prosty prompt? Co stanowi wyznacznik tego, by jednak pójść w stronę rozwiązań agentowych? A jeśli już zdecydujemy się na agenta, jak poprawnie go zaprojektować? Być może implementacja będzie różnić się w środowisku startupowym w porównaniu do środowiska enterprise. Jakie wyzwania pojawiają się przy implementacji i skalowaniu systemów opartych na LLM oraz na co zwrócić uwagę, aby agent nie tylko był w miarę inteligentny podczas realizacji dema, ale też użyteczny w realnych zastosowaniach. Sporo praktycznej wiedzy.

17. Jak wygenerować proceduralną mapę heksagonalną do gry?
    https://felixturner.github.io/hex-map-wfc/article/
    INFO: Jeśli znasz grę Carcassonne, to wiesz, że układanie w niej kafelków polega na dopasowywaniu ich w taki sposób, aby krawędzie pasowały do siebie, czyli aby część zamku pasowała do innej części zamku, albo droga była przedłużeniem poprzedniej. Poziom trudności wzrasta, gdy z klocków kwadratowych przejdziemy na heksagonalne. Jak napisać automat, który wygeneruje na potrzeby gry mapę logicznie składającą się w całość, a jednocześnie deterministyczną? Oznacza to, że dla każdego poziomu gry i dla każdego gracza mapa będzie taka sama, bez konieczności zapisywania wygenerowanej układanki gdziekolwiek. Autor przedstawia, jak poradził sobie z tym problemem.

18. Czy 'dependency cooldowns' naprawdę chroni przed atakami na łańcuchy dostaw?
    https://calpaterson.com/deps.html
    INFO: Coraz częściej słyszy się o atakach supply chain, czyli sytuacjach, w których ktoś włamuje się do repozytorium znanej biblioteki, która później jest zaciągana przez programistów, a wtedy nagle tysiące projektów na całym świecie zostaje zainfekowanych. Przeważnie taki atak jest wykrywany po 1-2 dniach, ale wtedy bywa już za późno. Rozwiązaniem tego problemu ma być spowolnienie aktualizacji, a przynajmniej tak reklamują to niektórzy. Tylko czy to naprawdę działa? A może to jedynie często powtarzany mit? Autor artykułu opisuje swoje obawy związane z 'dependency cooldowns' i tłumaczy, dlaczego to podejście jest bardzo obciążające dla całego ekosystemu open source. Co więc robić w zamian, aby działało to lepiej? Rozwiązanie, jakim jest 'upload queues', opisane jest w artykule.

19. Slop Cop - automat do wykrywania w artykułach konstrukcji znanych z AI
    https://awnist.com/slop-cop
    INFO: Coraz więcej tekstów w Internecie tworzonych jest przez sztuczną inteligencję. Niestety, niektórzy ludzie tworzą własne teksty (zupełnie samodzielnie) w sposób podobny do tego, jak tworzy to sztuczna inteligencja - później pojawia się problem, czyli oskarżenie o 'AI slop'. Jeśli chcesz, aby Twoje artykuły wyglądały bardziej ludzko i nie powielały schematów generowanych na przykład przez ChatGPT, to podlinkowane narzędzie wytknie Ci, które struktury zdań wyglądają, jakby tworzyła je sztuczna inteligencja. Bardzo ważna uwaga: ten detektor nie wykrywa, czy tekst powstał z użyciem sztucznej inteligencji, tylko czy stosuje struktury zdań znane z AI. Najlepiej działa to na tekstach w języku angielskim.

20. Czy sztuczna inteligencja zmusza projekty open source do zamykania kodu?
    https://blog.discourse.org/2026/04/discourse-is-not-going-closed-source/
    INFO: Niedawno projekt Cal.com ogłosił zamknięcie swojego kodu źródłowego i odejście od modelu open source, uzasadniając to rosnącym ryzykiem ataków w erze AI. Czy te argumenty naprawdę mają sens? Czy inne projekty open source, ze względu na bezpieczeństwo, pójdą tą samą drogą? Twórcy projektu Discourse wyjaśniają, dlaczego po 13 latach rozwijania projektu podjęli decyzję, aby nadal pozostać w modelu open source i niczego nie zmieniać. Z tekstu dowiesz się także, dlaczego ich zdaniem otwartość kodu może być atutem w erze AI, a nie problemem. Autorzy podają też, jakie mogą być prawdopodobne powody rezygnacji firm z modelu open source w porównaniu z tym, co publicznie ogłaszają. Czy zamykanie kodu podnosi bezpieczeństwo? Tego dowiesz się z artykułu.

21. Thunderbolt - otwartoźródłowy, wieloplatformowy klient AI
    https://www.thunderbolt.io/
    INFO: Jeśli chcesz korzystać z modeli językowych na własnych warunkach i samodzielnie wybierać, do którego dostawcy się podłączysz, a może nawet chcesz korzystać z lokalnych modeli językowych, ta aplikacja jest wieloplatformowym klientem, który Ci to umożliwia. Działa na Windowsie, Macu, Linuksie, Androidzie, iOS, a nawet w wersji webowej. Musisz jedynie podać endpoint, do którego chcesz się połączyć, i wkleić swój klucz dostępowy, jeśli korzystasz z rozwiązań chmurowych. W trakcie rozmowy możesz przełączyć się na dowolny model i każde zadanie wykonywać za pomocą rozwiązania, które według Ciebie jest do niego najlepsze.

22. Jak tworzyć nowoczesne UI bez użycia breakpointów?
    https://frontendmasters.com/blog/building-a-ui-without-breakpoints/
    INFO: Breakpointy to konkretne punkty szerokości ekranu, po przekroczeniu których Twój design się zmienia, np. na telefonie układ wpisów zmienia się na pionowy, na tablecie znika jedna kolumna, a na komputerze pojawia się siatka z wpisami, jeden koło drugiego. Według autora takie podejście jest mocno przestarzałe. Artykuł pokazuje, jak tworzyć lepsze designy, które dobrze przystosowują się do współczesnych urządzeń i nie mają zapisanych na sztywno reguł szerokości ekranu w pikselach. Jeśli zajmujesz się tworzeniem frontendu i chcesz robić to nowocześnie oraz zgodnie ze standardami, rzuć okiem na ten tekst.

23. IP Box - algorytm AI, który poprowadzi programistę B2B przez rozliczenie ulgi
    https://github.com/paulomac1000/ipbox-wizard-ai
    INFO: Dość rozbudowany algorytm podpowiadający, w jaki sposób rozliczyć ulgę IP Box w jednoosobowej działalności gospodarczej, będąc programistą na B2B. Prowadzi krok po kroku przez cały proces: od kwalifikacji, przez obliczenie współczynnika Nexus, aż po mapowanie pól w formularzu PIT. Nie jest to aplikacja, tylko zwykły, rozbudowany prompt, który możesz wkleić zarówno do Claude, ChatGPT, jak i Gemini. Potraktuj to jako sugestię, jak zabrać się za takie rozliczenie, a nie jako poradę podatkową czy prawną. Algorytm zaktualizowano w kwietniu 2026, ale prawo często się zmienia, więc przed użyciem zawsze sprawdź, kiedy ostatnio aktualizowano repozytorium.

24. Vibe Coding na produkcji - porady od Anthropic (film, 31m)
    https://www.youtube.com/watch?v=fHWFF_pnqDk
    INFO: Temat vibe codingu jest ostatnio bardzo popularny, ale często pojawia się w negatywnym kontekście, np. przy omawianiu wpadek związanych z takim tworzeniem aplikacji. Jeden z ekspertów z firmy Anthropic omawia, jak poprawnie używać tej metody, gdy chcemy tworzyć nie narzędzia do prywatnego użytku, ale coś, co będzie miało produkcyjne zastosowanie.

25. Vibe Hacking z użyciem Claude Code? - jak obchodzić ograniczenia
    https://layerxsecurity.com/blog/vibe-hacking-claude-code-can-be-turned-into-a-nation-state-level-attack-tool-with-no-coding-at-all/
    INFO: Narzędzia takie jak Claude Code posiadają wbudowane ograniczenia, które teoretycznie powinny powstrzymywać je przed wykonywaniem złośliwych akcji lub przeprowadzaniem ataków hakerskich. Można jednak dość prosto obejść te zabezpieczenia poprzez odpowiednią budowę kontekstu lub modyfikację pliku CLAUDE.md. W praktyce takie działanie może doprowadzić nie tylko do wykorzystywania agenta AI do niecnych celów, ale też do sytuacji, w której agent działający u Ciebie w firmie wykona coś, czego nie powinien.

26. Migracja produkcyjnego środowiska z DigitalOcean do Hetznera bez przestojów
    https://isayeter.com/posts/digitalocean-to-hetzner-migration/
    INFO: Migracja środowisk między różnymi dostawcami serwerów zazwyczaj jest bolesna, a migracja bez downtime to już wyższa szkoła jazdy. Autor opisuje, w jaki sposób przenosił środowisko z DigitalOcean do Hetznera. Procedura obejmowała przerzucanie 248 GB danych MySQL rozsianych na 30 bazach. Do tego dochodziły jeszcze 34 witryny internetowe, baza Neo4j oraz repozytorium GitLab. Całość została przeniesiona bez żadnych przestojów w działaniu. Z artykułu dowiesz się, jak rozwiązano problemy z Nginx, bazami danych oraz jak zminimalizowano przestoje w trakcie tej operacji.

27. GIT Worktree w pracy z Claude Code - jak tego sprytnie używać?
    https://devszczepaniak.pl/worktree-w-pracy-z-claude-code/
    INFO: Standardowo, pracując z GIT-em, wykorzystujemy w danej chwili jeden katalog roboczy. Możemy oczywiście stworzyć wiele klonów repozytorium i w każdym z nich pracować w osobnej gałęzi. Lepszym rozwiązaniem jest jednak wykorzystanie mechanizmu 'git worktree', który umożliwia utworzenie wielu drzew roboczych, którymi można zarządzać z jednego repozytorium. Znacznie zwiększa to efektywność pracy, zwłaszcza przy korzystaniu z merge, rebase czy cherry-pick. Artykuł podpowiada, jak użyć tej funkcji w Cloud Code i dlaczego może to usprawnić Twoją pracę.

28. Podsłuchiwanie przez światłowód, czyli jak butelka pomaga w atakach side-channel (film, 11m)
    https://www.youtube.com/watch?v=XKKumVTNTCk
    INFO: Ataki side-channel to jedna z ciekawszych kategorii w cyberbezpieczeństwie. Czy wiesz, że można wykorzystać zwykłą plastikową butelkę do podsłuchiwania światłowodu? Brzmi to absurdalnie, ale jest realne do zastosowania. Film omawia, na czym polega ten atak, jakie ma ograniczenia, oraz wyjaśnia, dlaczego mimo właściwości fizycznych szkła taka metoda ataku jest możliwa. Materiał dla fanów bardzo nietypowego, geekowego podejścia do cybersecurity.