Cześć!

Ostatnie tygodnie były dla mnie bardzo pracowite, a to ze względu na prace nad hostingiem Mikrus VPS, który jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, to już pod koniec września będzie posiadał drugą (obok Finlandii) lokalizację serwerów, czyli... Polskę. Mogę Cię powiadomić o starcie sprzedaży 'polskich VPSów' - wystarczy, że zapiszesz się na listę oczekujących.

A teraz "Pora na sponsora" - Ty także możesz zostać sponsorem lub patronem.

  curl -X POST https://msg-api.actio.pl/api/sms 
    -H "Authorization: Bearer $TOKEN" 
    -H "Content-Type: application/json" 
    -d '{"from":"TwojaFirma","to":"48732129000","body":"Zamówienie wysłane"}'

Zapraszam do lektury dzisiejszego wydania newslettera.

◢ #unknownews ◣

1. Ile technicznego bagażu ma w sobie technologia e-mail? (film, 56 min)
   https://youtu.be/mrGfahzt-4Q
   INFO: Komunikacja mailowa wydaje się prosta, ale gdyby tak było naprawdę, to czy czekalibyśmy tak długo na maila z resetem hasła albo musielibyśmy sprawdzać folder SPAM? Dylan Beattie (zaprawiony w boju twórca systemów do wysyłki maili) w tej prelekcji opowiada, dlaczego mimo rozwoju technologii wciąż mierzymy się z takimi problemami i jaki wpływ mają na to systemy sprzed dekad (e-mail musi być tak 'wstecznie kompatybilny', jakby dzisiejszy laptop wciąż miał wbudowany odtwarzacz kaset, żeby dało się z niego skorzystać). Tłumaczy też temat SMTP, MIME i SPF, więc mimo że wystąpienie jest z 2023 roku, pozostaje aktualne.

2. ReKindle, czyli co możesz robić na czytniku e-booków poza czytaniem
   https://rekindle.ink/
   INFO: Poza czytaniem e-booków na swoim czytniku możesz uruchomić również proste aplikacje - i to bez jailbreaków, wszystko dostępne jest przez przeglądarkę. Jest tu coś i dla wsparcia produktywności, i dla rozrywki. W darmowej wersji możesz np. poszkicować albo zrobić mapę myśli. Przy płatnej subskrypcji jest możliwość m.in. korzystania z maila albo asystenta AI. Jeśli chcesz wycisnąć ze swojego czytnika trochę więcej, warto się z tym zapoznać.

3. Jak drobne ślady w internecie mogą zdradzić tożsamość (film, 17 min)
   https://youtu.be/DvK3-mHrTpQ
   INFO: Była taka scena w filmie 'Kevin sam w domu', gdzie jeden z włamywaczy wpadł na pomysł odkręcania wody w domach, które obrabował - chciał być znany jako 'mokry bandyta'. Jego partner szybko wybił mu to z głowy, bo to przecież zostawianie po sobie śladów. Wygląda na to, że urywek filmu komediowego mógłby nauczyć czegoś dzisiejszych przestępców, którzy zaliczają wpadki właśnie przez tak błahe rzeczy jak chwalenie się atakami w mediach społecznościowych albo powtórzenie nicku czy zdjęcia profilowego na kilku portalach. W filmie zobaczysz, jak analiza danych OSINT pomaga odkryć tożsamość hakera.

4. Nowości 2026 od Apple, a wśród nich pierwszy składany iPhone - relacja na żywo
   https://www.x-kom.pl/aktualnosci/10621-konferencja-apple-2026-relacja-na-zywo-z-apple-event-nowe-iphoney-i-wszystkie-premiery.html
   INFO: Apple ogłosiło tegoroczne nowości - iPhone 18 Pro i Pro Max, AirPods 5, zegarki Apple Watch i gadżet wywołujący największe poruszenie - składany iPhone Duo. Zdania co do tego ostatniego są podzielone: część komentatorów chwali jego wykonanie i płynność działania, inni zwracają uwagę na rekordową cenę i brak w ofercie tańszego iPhone'a 18. Relację na żywo z tego eventu i zdjęcia nowego sprzętu znajdziesz pod tym linkiem.

5. Pół roku programowania tylko z agentami AI - jak to się skończyło?
   https://blog.exe.dev/engineering-with-ai
   INFO: Autor postanowił przez 6 miesięcy kodować wyłącznie z agentami AI - żadnego pisania kodu ręcznie. W tekście opisuje, jak eskalowało to od jednego agenta w terminalu do dwudziestu działających na VM-kach i jakie problemy pojawiły się po drodze. Opowiada m.in. o konfliktach o pliki i porty, o kwestiach bezpieczeństwa i o jakości code review, gdy zmiana nie powstaje krok po kroku w głowie, tylko jest podana w wielkiej porcji naraz. Jest też wątek nieco ironiczny - autor zbudował narzędzie, które miało mu pomóc zarządzać tym rojem agentów... Sprawdź, czemu się posypało ;)

6. Jak działa Grok Bot? - agenci AI 24/7 bez VPS-a (film, 41 min)
   https://youtu.be/jtyNAqev8B4
   INFO: Jeśli wahasz się ostatnio, czy wybrać Hermesa, czy OpenClaw... to tutaj czeka jeszcze jedna propozycja do rozpatrzenia: Grok Bot. To zespół 'botów-współpracowników', które dzielą komputer z Linuksem w chmurze - każdy ma własny pulpit, może logować się do Twoich narzędzi czy kończyć zadania, nawet gdy Twój laptop jest wyłączony. Boty mogą też działać w czatach grupowych i delegować sobie zadania. Jeśli ciekawi Cię, jak to działa w praktyce, obejrzyj film - autor pokazuje konfigurację, przykłady zastosowania takiego zespołu agentów, ale też jego minusy (i nie chodzi tylko o cenę).

7. Sendly – polski SMS API bez abonamentu, 100 SMS gratis na test [sponsorowane]
   https://s.mrugalski.pl/sendlyLink
   INFO: Potrzebujesz wysyłać SMS-y z własnej aplikacji (2FA, alerty, powiadomienia)? Sendly daje czyste REST API z płatnością za wysłane wiadomości – bez abonamentu i minimów. Bearer, webhooki DLR, sender ID, stawki od 0,075 zł/SMS, operator w UKE. Na start 100 SMS gratis bez karty.

8. Historia VS Code - jak stał się tak popularny? (film, 1h i 36 min)
   https://www.youtube.com/watch?v=kHL3XzjpT5w
   INFO: Oficjalny film przedstawiający całą historię VS Code - narzędzia, które najpierw bazowało na Windowsie i technologiach Microsoftu, a potem stało się darmowym, otwartym edytorem kodu. Dlaczego Microsoft podjął taką decyzję, co dały mu eksperymenty z TypeScriptem i Electronem, czemu VS Code zdobył taką popularność i jak dziś radzi sobie z konkurencją środowisk typu Cursor czy Windsurf - tego dowiesz się z filmu. A jeśli odstrasza Cię jego długość... Czym jest 96 minut w porównaniu z godzinami spędzonymi w VS Code? ;)

9. Które narzędzia/usługi agenty AI wybierają do pracy najczęściej?
   https://armature.tech/blog/which-tools-coding-agents-install
   INFO: Z artykułu dowiesz się, jakie preferencje mają Claude Code, Codex i Cursor, gdy trzeba gdzieś hostować projekt, zdecydować się na konkretną bazę danych czy pośrednika płatności, co w takim przypadku rekomenduje i wdraża domyślnie w kodzie agent. Jak się okazało, na decyzję agentów wpływał kontekst repozytorium, język programowania i istniejący już stack technologiczny, a ich rekomendacje różniły się od siebie nawet gdy dotyczyły tego samego zagadnienia (wszystkie trzy agenty wybrały to samo narzędzie tylko w 42% przypadków). W tekście znajdziesz zagregowane wyniki, rankingi kategorii, użyte prompty i zmiany w kodzie.

10. Co się stało z kartami microSD w smartfonach? (film, 3 min)
    https://youtu.be/Oso6jLCaLAo
    INFO: Pamiętasz czasy, kiedy brak miejsca w telefonie czy aparacie załatwiało się kartą microSD? Był to nawet silny argument za wyborem telefonu na Androidzie, a nie iPhone'a - do tego pierwszego w razie potrzeby można było sobie dokupić pamięć. Skoro było to tak praktyczne rozwiązanie, to dlaczego producenci smartfonów się go pozbyli? Sprawdź, z czym przegrały te niewielkie nośniki pamięci.

11. Awesome Mac - katalog aplikacji dla użytkowników macOS
    https://github.com/jaywcjlove/awesome-mac
    INFO: Czym by tu zapełnić Dock w Macu...? Z tym repo pomysłów Ci nie zabraknie. Lista jest uporządkowana według kategorii (np. edytory tekstu, narzędzia deweloperskie, komunikatory, aplikacje do pracy z AI), więc łatwo znajdziesz rzeczy potrzebne do konkretnych zadań. Narzędzia są podzielone na darmowe, otwartoźródłowe i natywne dla Maca. Jest tego mnóstwo - pewnie odwiedzisz to miejsce nieraz.

12. Co dokładnie robi router, gdy ponownie się uruchamia? (film, 12 min)
    https://youtu.be/5ydorHKhvSk
    INFO: Porada 'wyłącz i włącz ponownie' w przypadku domowego routera naprawdę działa - autor tego filmu pokaże Ci, dlaczego. Zobaczysz, co dzieje się podczas restartu i czemu popularne wytłumaczenie 'restart czyści cache' nie do końca oddaje złożoność tego procesu. Ponowne uruchomienie nie będzie jednak receptą na wszystko, więc jeśli musisz ostatnio robić to zbyt często, warto tutaj zajrzeć - znajdziesz wskazówki, co może być nie tak.

13. Jak projektować produkcyjne systemy RAG? - baza wiedzy
    https://github.com/Yigtwxx/awesome-rag-production
    INFO: To, że RAG będzie działał na Twoim laptopie, to za mało - sprawdzian przychodzi wraz z prawdziwym ruchem i zapytaniami od użytkowników. W budowie RAG-a, który to przetrwa, może Ci pomóc to repozytorium z narzędziami, frameworkami i masą dobrych praktyk. Dowiesz się, jaką bazę wektorową wybrać, kiedy warto dorzucić reranker (i co to w ogóle jest), jak sensownie dzielić dokumenty na kawałki i jak to wszystko potem monitorować, żeby nie zaskoczył Cię rachunek za przepalone tokeny. Jeśli chcesz szybciej dobrać sensowny stack i uniknąć typowych błędów, zajrzyj koniecznie.

14. Co nowego w HTML? - przegląd elementów
    https://blog.master.dev/new-things-you-should-know-about-html-here-in-mid-2026/
    INFO: Zdarzyło Ci się kliknąć 'nie zezwalaj' na dostęp do lokalizacji, a potem grzebać w ustawieniach przeglądarki, żeby to zmienić? Pośród nowości w HTML znajdziesz prostszy sposób na ponowne zapytanie użytkownika o uprawnienia (nie tylko do lokalizacji - kamery i mikrofonu też). Według danych CISCO przy starym rozwiązaniu udawało się 'odzyskać' 10% zgód, przy aktualnym jest skok do 65%. Dzięki nowym elementom łatwiejsze ma być też instalowanie aplikacji webowych, osadzanie modeli 3D na stronie, a listy rozwijane w końcu da się porządnie ostylować. To nie wszystko - sprawdź w tekście, co dla autora jest największym hitem.

15. Krótka historia powstania i upadku Google Plus (film, 17 min)
    https://www.youtube.com/watch?v=IuGCFPMoq7U
    INFO: W czasach, gdy Facebook święcił triumfy, Google próbowało forsować swoją społecznościówkę - Google Plus. Ambicje były spore, bo miało to tworzyć wspólną 'tożsamość' spinającą Gmaila, YouTube, Androida i wyszukiwarkę. Co pozostało po Google Plus poza wspomnieniem kontrowersyjnej polityki Google'a związanej m.in. z wymuszaniem prawdziwych nazwisk tam, gdzie użytkownicy tego nie chcieli? Autor filmu szerzej omawia ten temat.

16. ScamWatch - zgłoś podejrzane reklamy z Facebooka i Instagrama
    https://150proc.pl/scamwatch
    INFO: ScamWatch, narzędzie Fundacji Rafała Brzoski, codziennie przeszukuje bibliotekę reklam Facebooka i Instagrama w poszukiwaniu oszustw, takich jak podszywanie się pod znane marki czy osoby publiczne, świeżo zarejestrowane domeny czy sieci powiązanych ze sobą płatników. Na razie projekt obejmuje Facebooka i Instagram, ale już zapowiedziano rozszerzenie na Google, YouTube, TikToka i X. Na razie statystyki projektu pokazują, że prawie 99% zgłoszeń to false positive (czyli zgłoszona reklama nie była scamem) - co pokazuje, że przydałaby się edukacja internautów pod tym kątem. Jeśli zajmujesz się cybersecurity, może to coś dla Ciebie?

17. Jak pozbyć się spamu z komentarzy bez CAPTCHA?
    https://elszczepano.substack.com/p/when-simpler-means-better
    INFO: Autor na kilka sposobów próbował pozbyć się spamu w komentarzach na swoim blogu na WordPressie. Zaczął od sprawdzonego duetu Akismet + reCAPTCHA, ale gdy Google zażądał migracji na platformę chmurową i podpięcia karty kredytowej, wolał poszukać alternatywy. Darmowe narzędzie również nie pomogło, choć miało restrykcyjną konfigurację i w formularzu kontaktowym działało poprawnie. I tu zaczyna się najciekawsza rzecz, bo rozwiązanie pojawiło się dopiero, gdy autor przeformułował problem z 'jaką CAPTCHA wybrać' na 'jak ograniczyć spam od botów'. Szczegóły znajdziesz w tekście.

18. Book-to-skill - konwerter książek technicznych na skille dla agentów AI
    https://github.com/virgiliojr94/book-to-skill
    INFO: Jeżeli często wracasz do literatury technicznej i chcesz z niej korzystać podczas pracy z agentami AI, sprawdź to narzędzie. Robi dokładnie to, na co wskazuje jego nazwa: zamienia książkę (lub dokumentację albo zestaw plików) w skill zgodny z otwartym formatem Agent Skills. Dzięki temu nie musisz zapychać kontekstu całą książką - agent załaduje właściwy rozdział, wzorce czy słownik pojęć, kiedy będzie taka potrzeba. Narzędzie działa z hostami obsługującymi standard Agent Skills (m.in. GitHub Copilot CLI, Amp, Claude Code i Hermes Agent) i ogarnia różne formaty plików (PDF, EPUB, DOCX, HTML, RTF itd.). To może być spora oszczędność czasu i tokenów, przy czym warto pamiętać o prawach autorskich - wygenerowane w ten sposób skille powinny być traktowane jak prywatne notatki.

19. Lista przestarzałych znaczników HTML - i problemy, które miały rozwiązywać
    https://vale.rocks/posts/html-relics
    INFO: Gdyby istniała dziedzina 'archeologia frontendu', to zbierałaby znaleziska takie jak w tym tekście. Autor pokazuje całą listę zapomnianych znaczników meta, linków i komentarzy warunkowych, które powstały w wyniku integracji z zewnętrznymi usługami albo w walce z nimi - dziś są już balastem w źródle strony. I choć lista nie jest kompletna, to i tak dobrze obrazuje, jaki dług techniczny powstawał przez lata w kodzie stron. Ale traktuj to bardziej jako ciekawostkę, a nie checklistę do audytu kodu.

20. Konkurs magazynu "Programista" w stylu CTF - do wygrania Mikrusy [autopromocja]
    https://programistamag.pl/zlam-numer-124/
    INFO: Zwykle czasopismo się czyta, ale to można też spróbować złamać. Magazyn "Programista" przygotował konkurs pt.: "Złam numer 124" składający się z 10 zadań inspirowanych zawodami CTF (Catch The Flag): kod, szyfry, bezpieczeństwo, błędy i kilka pułapek dla zbyt pewnych siebie. Nie trzeba być pentesterem ani zawodnikiem CTF, bo zadania są przystępne także dla osób, które wcześniej nie brały udziału w takich zabawach. Do wygrania np. Mikrusy, czyli serwery VPS. Zabawa ta trwa do 30 września.

21. Zdalne kodowanie (i nie tylko) z AI dzięki Hermesowi i Herdr (film, 12 min)
    https://youtu.be/tA7COD7l6o8
    INFO: Autor pokazuje workflow, w którym sesja kodowania działa cały czas na domowym komputerze albo VPS, a Ty możesz wracać do niej np. przez Telegram. Jest to możliwe dzięki połączeniu Hermesa z terminalowym multiplekserem Herdr - agent widzi aktywne sesje Claude Code lub Codexa, może kontynuować zadania i nie zgubi kontekstu po zamknięciu laptopa. Czyli nie musisz podróżować z uchylonym lapkiem tylko po to, żeby nie stracić sesji ;) Zobaczysz tu też m.in. konfigurację pamięci przez Notion i obsługę ticketów - czyli usprawnienia przydatne nie tylko przy pisaniu kodu.

22. Elengrab - self-hosted downloader i biblioteka multimediów z ponad 1000 serwisów
    https://github.com/neosy/elengrab
    INFO: Dzięki narzędziu Elengrab możesz pobrać, przechowywać u siebie, a potem odtwarzać pliki audio i wideo w ładnym interfejsie. Sam pomysł to nic nowego, ale zachęcający może być tu zasięg: pobieranie opiera się na yt-dlp, więc lista wspieranych stron liczy ponad 1000 pozycji. Inne udogodnienia to krótkie linki do udostępniania pobranych materiałów, kilka trybów dostępu oraz wysyłanie linków z aplikacji prosto do Elengraba. Uruchomisz to jako pojedynczy plik binarny na Windowsie, Linuksie i macOS albo w kontenerze Dockera (jest też przenośna paczka dla Windows z yt-dlp i ffmpeg).

23. Jak podpiąć najnowszy model OpenAI GPT-6 Astra do środowiska Claude Code?
    https://eigenwise.io/writing/using-gpt-6-astra-inside-claude-code-is-the-new-meta
    INFO: Świeżo wydany model OpenAI GPT-6 Astra może sterować sesjami w Claude Code. Konfiguruje się to przez lokalne proxy, które przekierowuje zapytania do wybranego dostawcy modeli. W tym tekście zobaczysz nie tylko, jak to zrobić, ale też jak można podzielić pracę między różne modele. U autora Astra jest 'szefem', który planuje pracę i ocenia gotowe rozwiązania, a tańsze modele z rodziny GPT-5.6 wykonują większość zadań, dzięki czemu trzyma w ryzach koszty i limity subskrypcji. To rozwiązanie ma jednak swoje ograniczenia i dobrze o nich wiedzieć, nim zdecydujesz się na taką konfigurację - przeczytaj.

24. Jak projektować agentów AI pomagających w sprzedaży online? - poradnik od Anthropic
    https://claude.com/blog/the-anatomy-of-effective-commerce-agents
    INFO: Anthropic dzieli się rocznym doświadczeniem z wdrażania agentów AI w handlu internetowym, m.in. u sprzedawców, operatorów komunikacyjnych czy w biurach podróży. Firma stawia tezę, że budowanie osobnego subagenta do każdej kategorii zadań to gorsze rozwiązanie niż jeden agent z zestawem umiejętności ładowanych na żądanie. Oprócz argumentów za tą tezą w tekście znajdziesz wskazówki, jak zaprojektować takiego agenta, żeby był szybki i tani w utrzymaniu, oraz jak zbudować system tak, żeby sam model AI nigdy nie mógł bezpośrednio wykonać operacji finansowej (np. zmienić ceny czy zwrócić pieniędzy) bez przejścia przez mechanizm zatwierdzania. Jest też parę słów o testach i organizacji pracy zespołu nad takim systemem.

25. Skynet już tu jest? Subiektywnie o incydencie Hugging Face (film, 37 min)
    https://youtu.be/ynTpg2kMUBY
    INFO: Autor opowiada o sprawie ucieczki agentów OpenAI i ataku na Hugging Face z naciskiem na asymetrię między komercyjnymi a otwartymi modelami, zignorowanie sygnałów ostrzegawczych przez OpenAI oraz relacjonowanie przez nich tego incydentu - jakby było to godne pochwały. Ciekawy jest też wątek czasu trwania tego ataku - według autora agenty mogły dojść do celu krótszą drogą.

LINKI TYLKO DLA PATRONÓW

26. Chcesz zostać DevOpsem? - repozytorium do nauki od podstaw
    https://uw7.org/un_953c20d861295/
    INFO: Przydatne miejsce dla każdego, kto chce wejść w świat DevOps i potrzebuje uporządkowanej ścieżki nauki: od zrozumienia filozofii, przez Linuxa i podstawy infrastruktury, aż po CI/CD, Dockera, Kubernetes, Terraform, chmurę i praktyki SRE. A to wszystko nie tylko w teorii - są też do wykonania zadania praktyczne. Nie zabrakło wątku o AI w pracy DevOpsa, ale autor stawia tu na traktowanie tego bardziej jako uzupełnienia pracy niż zamiennika wiedzy i doświadczenia inżyniera.