Cześć!

O ile w ubiegłym tygodniu usilnie starałem się unikać tematów związanych ze sztuczną inteligencją, to w tym niestety nie było to możliwe - za dużo dzieje się w tym temacie, aby po prostu zasłonić oczy i udawać, że AI nie istnieje. Z pewnością jednak znajdziesz tu dzisiaj coś dla siebie.

A teraz "Pora na sponsora" - Ty także możesz zostać sponsorem lub patronem.

Zapraszam do lektury dzisiejszego wydania.

◢ #unknownews ◣

1. "Wiem, że to manipulacja, ale i tak się denerwuję" - raport (PDF, 101 stron)
   https://poledialogu.org.pl/wp-content/uploads/2026/01/Sadura-et-al.-2025-Wiem-ze-to-manipulacja-ale-i-tak-sie-denerwuje-Polacy-w-epoce-dezinformacji.-Raport-z-badan-i-re.pdf
   INFO: Raport opiera się na badaniu przeprowadzonym na niemal 1400 respondentach i przedstawia ciekawe wnioski dotyczące dezinformacji. Szacuje się, że około 84% Polaków zetknęło się z tym zjawiskiem w ciągu ostatniego roku, a niemal każdy z badanych uwierzył w co najmniej jedną fałszywą wiadomość. Zaufanie do mediów w naszym kraju spadło też do jednego z najniższych poziomów w całej Europie. Ciekawe jest to, że Polacy całkiem dobrze radzą sobie z rozpoznawaniem manipulacji podczas testów, ale zupełnie nie przekłada się to na kontakt z manipulacją w życiu codziennym. Sama świadomość manipulacji również nie przekłada się na praktykę. Pomimo tego, że ludzie wiedzą, że mogą być manipulowani, fake newsy i tak mogą wpłynąć na zmianę ich poglądów. Interesujący raport, wart przemyślenia.

2. Dlaczego powinieneś programować tylko przez 4 godziny dziennie?
   https://newsletter.techworld-with-milan.com/p/you-can-code-only-4-hours-per-day
   INFO: Jeśli jesteś programistą i chcesz programować przez osiem godzin w ramach pracy na etacie, to może to być niezwykle trudne do wykonania. Większość z nas już po kilku godzinach intensywnego kodowania czuje, że mózg zaczyna odmawiać posłuszeństwa. Autor artykułu sugeruje, że 3–4 godziny takiego głębokiego, skoncentrowanego programowania to maksimum, jakie człowiek jest w stanie osiągnąć. Podobno potwierdzają to badania psychologiczne. W artykule znajdziesz również kilka porad, które według autora mogą zwiększyć produktywność nawet pięciokrotnie.

3. Wypalenie zawodowe - dlaczego odkładane na później, kosztuje najwięcej?
   https://usefulfictions.substack.com/p/burnout-is-breaking-a-sacred-pact
   INFO: Autor, z niemałym doświadczeniem w radzeniu sobie z wypaleniem zawodowym, przedstawia ciekawą analogię między jeźdźcem a słoniem, aby wyjaśnić, skąd bierze się wypalenie zawodowe. Dowiesz się, dlaczego wypalenie to stan znacznie poważniejszy niż zwykłe zmęczenie, jakie mogą być jego konsekwencje i co najważniejsze - jak rozpoznać jego wczesne sygnały i co zrobić, by go uniknąć.

4. Wykorzystaj AI i zdobądź 3 flagi - gra [autopromocja]
   https://story.aidevs.pl/
   INFO: Ta gra sprawdza Twoje umiejętności w pracy ze sztuczną inteligencją. Masz do wykonania trzy misje. W pierwszej po prostu parsujesz dokumenty, szukając w nich pewnych poszlak, które umożliwią Ci odgadnięcie sekretnej flagi. W drugiej misji musisz napisać sprytny prompt, który wywoła w systemie prompt injection. Trzecia misja będzie wymagać już od Ciebie elementów programowania. Zobacz, jak daleko uda Ci się dojść. W razie problemów gra będzie podrzucać Ci pewne podpowiedzi. Jest to produkcja przygotowana w ramach szkolenia AI_Devs.

5. Jak wykorzystać AI do szybszego tworzenia prezentacji i lepszych wystąpień (film, 18m)
   https://www.youtube.com/watch?v=TiXWXLZRZ7o
   INFO: Kamil Kozieł pokazuje, jak z użyciem sztucznej inteligencji przyspieszyć proces przygotowania prezentacji na dowolne wystąpienie. Oczywiście i tak będziesz musiał samodzielnie wystąpić na scenie, nauczyć się wszystkiego i przygotować to, co będziesz mówić. AI nie wystąpi za Ciebie, ale wsparcie tej technologii może znacznie skrócić cały ten proces. Podczas prelekcji jedna z takich prezentacji jest tworzona na żywo. Zobacz, jak to wygląda.

6. Filozofia w AI - o tożsamości, moralności i charakterze modeli językowych (film, 36m)
   https://www.youtube.com/watch?v=I9aGC6Ui3eE
   INFO: Czy wiesz, że podczas tworzenia modeli językowych niekiedy korzysta się z pomocy filozofów? Amanda Askell to filozofka pracująca w firmie Anthropic nad charakterem modelu Claude. W filmie odpowiada na pytania społeczności dotyczące etyki, tożsamości i psychologii dużych modeli językowych. Z nagrania dowiesz się, z jakimi dylematami filozoficznymi i inżynierskimi spotykają się twórcy AI przy definiowaniu cech osobowości, moralności czy "dobrego zachowania" tworzonych modeli. Poruszona została także kwestia analogii między świadomością maszyn a świadomością ludzką. Jeśli interesuje Cię ta nieco mniej oczywista strona pracy z LLM-ami, warto poświęcić trochę czasu i wysłuchać tej rozmowy.

7. Dołącz do największego w Polsce badania na temat wykorzystywania AI w branży IT [sponsorowane]
   https://www.surveymonkey.com/r/ankieta-ai
   INFO: Chcemy przebadać całą polską branżę IT i pozyskać dane z naszego, Polskiego rynku na temat tego, jak technologia AI wykorzystywana jest w codziennej pracy specjalistów. Poświęć proszę kilka minut na wypełnienie ankiety i pomóż nam lepiej zrozumieć, jakie są realne korzyści i bariery we wdrażaniu sztucznej inteligencji w polskich firmach. Wyniki badania udostępnimy publicznie pod koniec marca.

8. Najdziwniejsze funkcje w smartfonach - przegląd historycznych rozwiązań (film, 13m)
   https://www.youtube.com/watch?v=kksbAgilxtU
   INFO: Zakrzywione ekrany, projektory wbudowane w telefon, 3D bez okularów, telefony z telewizorem czy moduły do podłączania zewnętrznych aparatów. Całkiem sporo było tych pomysłów producentów smartfonów, które niegdyś miały być przełomowe, a dziś budzą raczej tylko nostalgię albo uśmiech. W filmie znajdziesz przegląd takich technologicznych eksperymentów. Przyznam, że niektóre z tych rozwiązań nie są wcale aż tak bardzo odjechane. Może po prostu trafiły na zły moment na rynku i dlatego te projekty upadły?

9. World Monitor - monitorowanie sytuacji na całym świecie
   https://worldmonitor.app
   INFO: Ta aplikacja to interaktywna mapa świata, na której możesz zobaczyć, gdzie aktualnie trwają konflikty zbrojne, gdzie startują statki kosmiczne, gdzie budowane są centra danych AI, jak wygląda stabilność polityczna wybranych krajów, gdzie występują anomalie klimatyczne, pożary oraz różnego rodzaju kryzysy. Wybierz z menu po lewej, co Cię interesuje, a następnie zobacz, jak prezentuje się to na mapie. Aktualnie przestała im działać opcja podsumowań informacji przez AI, ale to prawdopodobnie ze względu na zbyt duże zainteresowanie serwisem. Po włączeniu całkiem pokaźnej liczby filtrów wygląda na to, że Polska jest zieloną wyspą na mapie, gdzie prawie nic się nie dzieje. ;) Z menu u góry możesz wybrać ikonę laptopa, która przerzuci Cię na bardziej techniczną wersję serwisu.

10. Jak powstał ClawHosters - hosting OpenClaw z provisioningiem w 60 sekund
    https://clawhosters.com/blog/posts/how-i-built-60-second-vps-provisioning
    INFO: Autor jest twórcą hostingu, gdzie dosłownie w 1 minutę można postawić własną instancję OpenClaw do zarządzania agentami AI. W tym wpisie dzieli się tym, jak udało mu się skrócić cały proces instalacji do zaledwie 60 sekund oraz jakie problemy techniczne i wyzwania musiał po drodze pokonać. Poznasz architekturę tego rozwiązania, techniki optymalizacji oraz czterowarstwowy model zabezpieczeń, który podnosi bezpieczeństwo wszystkich instancji. Ciekawa lektura, zwłaszcza dla adminów.

11. Historia aktualizacji algorytmu Google od 2015 roku do dziś
    https://ahrefs.com/pl/google-algorithm-updates
    INFO: Jeśli siedzisz w branży SEO i interesuje Cię, jak na przestrzeni lat zmieniały się algorytmy wyszukiwania, pozycjonowania oraz wszystkie inne poprawki, które firma Google wprowadzała do swojej wyszukiwarki, to na tej stronie znajdziesz analizę głównych zmian, począwszy od roku 2015. Myślę, że warto, aby rzucił na to okiem każdy, kto tworzy strony internetowe i komu zależy na obecności w wynikach wyszukiwania.

12. Google Genie 3 - naprawdę zastąpi twórców gier?
    https://pl.ign.com/technologia/69809/feature/czy-google-genie-3-naprawde-zastapi-tworcow-gier-wyjasniamy-panike-akcjonariuszy-i-prawdziwe-koszty
    INFO: Nie wiem, czy obserwujesz sytuację na giełdzie, ale po tym, jak firma Google pokazała swój nowy projekt "Genie 3", dało się zauważyć znaczący spadek ceny akcji producentów gier. Genie 3 generuje interaktywne gry 3D na podstawie prostych promptów. Problem polega na tym, że gry utworzone na tym silniku wyglądają naprawdę jak efekty pracy niejednego studia gamingowego. Giełda reaguje faktycznie szybko, ale czy słusznie? Artykuł analizuje, dlaczego ten nowy projekt od Google nie jest do końca realny do użycia w taki sposób, w jaki się go reklamuje. Raczej nikt z nas nie użyje go do stworzenia w domowym zaciszu kolejnej wersji Wiedźmina. Dlaczego? Tego dowiesz się z artykułu.

13. PicoClaw - asystent AI na sprzęcie z 10 MB RAM?
    https://github.com/sipeed/picoclaw
    INFO: Ten projekt to ultralekki asystent AI napisany w Go. Działa na naprawdę słabym sprzęcie, więc można go odpalić np. na Raspberry Pi. Dzięki temu możesz stworzyć własnego inteligentnego asystenta, integrującego się np. z Telegramem czy Discordem. I to nawet na budżetowych urządzeniach, na których uruchamia się dosłownie w sekundę. Jeśli nie stać Cię na uruchomienie OpenClaw np. na Mac Mini, a jednocześnie chcesz eksperymentować z takimi agentami, to może to być całkiem ciekawe rozwiązanie. Warto rzucić okiem, jeśli nie boisz się nowości.

14. Prognozy cybersecurity na 2026 rok - AI, CTEM i ubezpieczenia cybernetyczne?
    https://blog.qualys.com/qualys-insights/2026/01/20/cybersecurity-predictions-2026-risk-first-security
    INFO: Autorzy starają się przewidzieć, co zmieni się w branży cyberbezpieczeństwa w tym roku. Wygląda na to, że najwięcej zamieszania zrobi tutaj sztuczna inteligencja. Po pierwsze, może ona uczestniczyć w szukaniu nowych luk, po drugie, może być wykorzystywana do tworzenia nowych ścieżek ataków przez agresorów, a po trzecie, może służyć jako agregator danych, który będzie korelował sygnały zbierane z różnych źródeł i w ten sposób zawczasu wykrywał zbliżający się atak. Nie wiem, ile z tego sprawdzi się w praktyce, ale myślę, że osoby z branży cyberbezpieczeństwa powinny rzucić na to okiem.

15. TOP10 bezprzewodowych mikrofonów do filmowania i streamingu - modele budżetowe i pro (film, 25m)
    https://www.youtube.com/watch?v=5ReBr1FQ_ps
    INFO: Autor kupił i przetestował dziesiątki bezprzewodowych mikrofonów, a następnie wybrał z nich dziesięć, jego zdaniem, najlepszych. Znajdziesz tu wszystko od tanich modeli dla początkujących po rozwiązania profesjonalne (m.in. Boya, Hollyland, DJI i Rode). Materiał testuje jakość dźwięku, funkcje i sprawdza realne poziomy redukcji hałasów. Spoko przegląd dla każdego, kto rozgląda się za mikrofonem - czy to do vlogowania, czy do używania w filmach na YouTube.

16. Cloudflare wprowadza 'Markdown for Agents' - usprawnienie dla botów AI
    https://blog.cloudflare.com/markdown-for-agents/
    INFO: Agenty AI coraz częściej muszą zaczytywać treść ze stron internetowych. Niestety taka treść w formacie HTML z dodatkowymi osadzonymi stylami (czy wszystkimi klasami Tailwinda) i skryptami konsumuje ogromną ilość tokenów oraz zapycha okno kontekstowe modelu. Pomysł polega na automatycznym konwertowaniu dokumentów HTML do Markdowna. Istnieje wiele takich rozwiązań, ale to zaoferowane przez firmę jest natywnie dostępne na ich platformie i odbywa się ono w locie. Dobre rozwiązanie do optymalizacji kosztów wykorzystania AI. Firma podaje, że dzięki temu można zredukować zużycie tokenów o 80%.

17. Jekyll i GitHub Pages - jak i po co tego używać?
    https://blog.tomaszdunia.pl/blog-jekyll-github/
    INFO: W świecie blogowym króluje oczywiście WordPress, ale coraz większą popularność zyskują także generatory statycznych stron internetowych, a wśród nich królują Jekyll i Hugo. Ten artykuł przeprowadzi Cię przez proces zakładania własnej strony na platformie GitHub Pages z użyciem silnika Jekyll. Dowiesz się, jak skonfigurować środowisko, opublikować pierwsze posty oraz podpiąć własną domenę. Wszystko to zrobisz zupełnie za darmo i w dość prosty sposób.

18. Baza Wiedzy AI Developera - katalog materiałów
    https://websiteinit.com/ai-tools
    INFO: To katalog gromadzący narzędzia, blueprinty i szybkie tipy dla wszystkich osób, które pracują z agentami AI. Możesz tutaj pobrać gotowe komendy do Claude Code oraz skille, a także wszystko to, co przyda Ci się w codziennej pracy. Projekt jest dość świeży, więc nie ma tu jeszcze dużo treści, ale i tak warto rzucić okiem i dodać go do zakładek na później, aby obserwować jego dalszy rozwój.

19. Kompletny przewodnik po budowaniu umiejętności w Claude - poradnik (PDF, 33 strony)
    https://resources.anthropic.com/hubfs/The-Complete-Guide-to-Building-Skill-for-Claude.pdf?hsLang=en
    INFO: W Internecie znajdziesz mnóstwo poradników na temat tego, jak budować skille dla Claude Code. Czasami jednak te poradniki bywają sprzeczne ze sobą, może warto rzucić okiem na dokument przygotowany przez samych twórców tego rozwiązania? Ten krótki poradnik stworzony został przez firmę Anthropic. Dzięki temu poradnikowi zrozumiesz, jak efektywnie trenować Claude, aby wykonywał złożone zadania, automatyzował procesy i dostarczał Ci precyzyjnych odpowiedzi. Dowiesz się także, jak przygotowywać dane tak, aby były dostosowane do potrzeb agenta, oraz jak optymalizować cały proces pracy z agentem.

20. Kultura pracy 996 (72 godziny tygodniowo) powraca w branży AI - czy to ma sens?
    https://www.bbc.com/news/articles/cvgn2k285ypo
    INFO: W Chinach popularny jest model pracy 9-9-6, co oznacza pracę od 9 do 21, 6 dni w tygodniu. Nie mówię tutaj o pracy przy taśmie produkcyjnej, tylko o dużych korporacjach technologicznych. Ponoć daje im to całkiem niezłą przewagę technologiczną — po prostu pracują więcej. Problem polega na tym, że ten model pracy zaczyna pojawiać się także w branży AI, gdzie firmy chcą rozwijać się jak najszybciej i zgarnąć jak największy kawałek rynku dla siebie. Zachęcają więc swoich pracowników do pracy po niemal 12 godzin dziennie przez 6 dni w tygodniu. Artykuł analizuje konsekwencje takiej decyzji. Nie mam tutaj na myśli konsekwencji typowo ekonomicznych, tylko bardziej te zdrowotne, psychiczne oraz te wpływające wprost na wypalenie zawodowe. Sztuczna inteligencja miała teoretycznie ująć nam pracy, a w praktyce w tym wyścigu w niektórych branżach pracy jest przed nią coraz więcej.

21. Kappal - CLI do uruchamiania Docker Compose na Kubernetesie
    https://github.com/sandys/kappal
    INFO: Umiesz używać Dockera, ale nie umiesz używać Kubernetesa? A co, jeżeli powiedziałbym Ci, że istnieje narzędzie, które pozwala uruchamiać Twoje pliki Docker Compose na klastrze Kubernetes i to zupełnie bez zrozumienia, jak działa ta technologia? W przypadku Kappal używasz standardowych poleceń, takich jak up, down, ps, logs czy exec, aby zarządzać swoimi usługami. Bardzo sprytne rozwiązanie, użyteczne np. do lokalnego developmentu.

22. Mac Studio, RDMA i Thunderbolt 5 - czy Ethernet faktycznie odchodzi do lamusa? (film, 33m)
    https://www.youtube.com/watch?v=bFgTxr5yst0
    INFO: Budując klastry obliczeniowe, poszczególne node muszą jakoś wymieniać dane, a wąskim gardłem zawsze była tutaj szybkość sieci. Teraz Apple przedstawiło rozwiązanie, które obniża opóźnienia sieciowe nawet do 3 mikrosekund, co sprawia, że tradycyjne rozwiązania bazujące na technologii Ethernet przestają mieć sens. Autor postanowił zbudować klaster złożony z czterech sztuk Mac Studio M4 Ultra w celu uruchomienia na nich lokalnych modeli językowych. Warto zobaczyć, jak fajnie to działa.

23. Jak i dlaczego warto pozwolić modelom "myśleć na głos"?
    https://typefully.com/uwteam/pozwol-modelom-myslec-test-llm-EOwC9NO
    INFO: Możesz używać najlepszych dostępnych modeli językowych w swoich projektach. Wiąże się to jednak przeważnie z wysokimi kosztami. Możesz także skorzystać z tych tańszych LLM-ów, ale ich jakość może być niekiedy rozczarowująca. Istnieje jednak prosta metoda tworzenia promptów (Chain-of-Thought / CoT), dzięki której modele poprawiają jakość swoich odpowiedzi. Ten krótki artykuł przedstawia prosty eksperyment matematyczny wykonany na kilku znanych modelach. Zobacz, jak zmieniała się jakość udzielanej odpowiedzi modeli w zależności od tego, czy pozwolono im myśleć na głos, czy też nie.

24. Raport z rynku pracy IT od Solid.jobs (PDF, 93 strony)
    https://solidjobs.short.gy/raport-programisci-2026
    INFO: To coroczny, obszerny raport na temat zarobków i trendów na polskim rynku IT. Dowiesz się z niego, jak kształtowały się wynagrodzenia w zależności od technologii, doświadczenia i regionu. Poznasz też perspektywy rozwoju oraz najważniejsze wyzwania, które czekają programistów w obecnym roku. Z ciekawostek: w raporcie znajdziesz np. ranking najpopularniejszych benefitów firmowych, jakich oczekują pracownicy w IT, oraz kilka informacji na temat statystyk rekrutacyjnych. Sporo danych do analizy. Lubię takie raporty. To link wprost do PDF-u. Pobierasz bez rejestracji.

25. Raport UODO - polskie organizacje vs sztuczna inteligencja (PDF, 33 strony)
    https://uodo.gov.pl/pl/589/4058
    INFO: Urząd Ochrony Danych Osobowych opublikował raport, który przedstawia pierwszy w Polsce przekrojowy obraz gotowości instytucji publicznych i prywatnych do wdrażania sztucznej inteligencji zgodnie z wymaganiami RODO. Dowiesz się z niego, jaki procent firm w Polsce korzysta już z AI, do jakich celów jest ona używana, itp. PDF-a znajdziesz w dziale 'Materiały do pobrania'. To jest badanie przeprowadzone głównie na jednostkach z sektora publicznego (89% badanych).

26. Claude Octopus - połącz możliwości Claude Code, Gemini i Codexa
    https://github.com/nyldn/claude-octopus
    INFO: Trudno powiedzieć, który system agentowy działający w terminalu (CLI) jest najlepszy. Zdania są podzielone, ale dlaczego miałbyś nie używać ich wszystkich? Ten plugin to tzw. orkiestrator, który deleguje pracę do odpowiednich agentów oraz do zewnętrznych narzędzi. Potrafi pod spodem korzystać z Codexa i Gemini, a sam uruchamia się w środowisku Claude Code. Octopus ma wbudowane 29 person, 32 komendy i 43 umiejętności. Aktywuje je automatycznie w zależności od tego, jaki kontekst Twojej pracy uda mu się wykryć. Nie musisz więc uczyć się na pamięć nowych komend ani innego stylu pracy. Wszystko dzieje się automatycznie.

27. Kiedy "współdzielona baza danych" to antypattern, a kiedy ma to sens?
    https://devszczepaniak.pl/antywzorzec-shared-database/
    INFO: Współdzielenie jednej bazy danych między różnymi serwisami to częsty antypattern - zwłaszcza w architekturze mikroserwisów. Dowiedz się, dlaczego takie podejście może prowadzić do zwiększenia złożoności softu, problemów z kompatybilnością danych i wieloma trudnościami technicznymi. Jeśli chodzi Ci po głowie wdrożenie współdzielonej bazy danych pomiędzy wieloma usługami, warto rzucić okiem na artykuł.

28. Awesome OpenClaw - katalog dodatków do tego softu
    https://github.com/rohitg00/awesome-openclaw
    INFO: OpenClaw stał się ostatnio skrajnie popularny, więc wcześniej czy później musiał doczekać się swojej własnej strony z kategorii 'Awesome'. Znajdziesz tutaj instrukcję instalacji tego softu, przegląd kosztów jego używania, przykłady sprytnych konfiguracji, opisy uruchamiania na lokalnych maszynach, a nawet instrukcję, jak postawić to na Raspberry Pi. Znajdziesz tu także sporo benchmarków, porównanie z Claude Code oraz zestawienie alternatywnego oprogramowania o podobnych możliwościach i wiele więcej. Naprawdę porządnie przygotowane zestawienie.

29. Cloud CLI - webowy interfejs do agentów CLI
    https://github.com/siteboon/claudecodeui
    INFO: Dawna nazwa tego projektu (Claude Code UI) sugeruje, że współpracuje on tylko z jednym, konkretnym agentem AI, ale w praktyce obsługuje ich więcej (Claude, Codex, Cursor). Celem projektu jest udostępnienie Ci interfejsu webowego do sterowania agentem, dzięki czemu możesz pracować bez otwierania terminala, a nawet wpisywać komendy, np. ze smartfona czy tabletu. Nie jest to tylko interfejs do wpisywania komend, ale ma też wbudowany terminal, przeglądarkę plików, edytor oraz integrację z repozytorium Gita, co znacznie usprawnia pracę.

30. Ebook2Audiobook - lokalny konwerter e-booków na audiobooki z klonowaniem głosu
    https://github.com/DrewThomasson/ebook2audiobook
    INFO: Jeśli lubisz słuchać audiobooków na spacerach czy podczas jazdy samochodem, to to narzędzie (działające w pełni offline) jest generatorem audiobooków na podstawie książek elektronicznych. Wrzucasz np. EPUB i otrzymujesz MP3. Umożliwia nawet klonowanie audio, więc taki audiobook może być przeczytany np. Twoim głosem na podstawie dostarczonej próbki audio albo głosem ulubionego lektora. Oczywiście odradzam rozpowszechnianie tak przygotowanych plików, ponieważ byłoby to sprzeczne z polskim prawem. Projekt nadaje się jedynie do prywatnego użytku. Na liście wspieranych języków jest oczywiście język polski.